Nassarius mutabilis (Linnaeus, 1758)

Nassarius mutabilis, Neogastropoda takımının Nassariidae familyasına ait küçük bir deniz salyangozudur. Güncel sınıflandırmalarda Tritia mutabilis adıyla Tritia cinsi içinde değerlendirilir. Akdeniz ve komşu Atlantik kıyılarında yaşayan, familyanın Avrupa'daki büyük türlerinden biridir. Kabuğu şişkin, düzgün ve parlaktır; rengi değişken olup krem, kahverengi ve zeytin tonlarında desenler gösterir, tür adı da bu değişkenliğe gönderme yapar.

Nassariidae familyasının üyeleri dünya denizlerinde geniş yayılış gösteren, birkaç yüz türü kapsayan bir gruptur. Kabukları genellikle küçük, oval ya da koni biçimlidir; ağız açıklığının alt ucunda kısa ve geriye kıvrık bir sifon kanalı bulunur. Ayakları geniş ve hareketlidir, başın önünde uzun bir sifon taşırlar. Bu sifon, sudaki kimyasal izleri algılayan güçlü bir koku organına su taşır.

Bu salyangozlar çoğunlukla kumlu ve çamurlu diplerde yaşar; gün boyunca kumun içine gömülüp yalnızca sifonlarını dışarıda bırakırlar. Ölü balık, yengeç ve diğer hayvan kalıntılarının kokusunu uzaktan algılayarak hızla leşe yönelirler. Bu nedenle deniz tabanının temizlenmesinde ve organik maddenin geri dönüşümünde önemli rol oynarlar. Ayrı eşeylidirler; dişiler yumurtalarını deniz çayırlarına, taşlara veya kabuklara yapıştırdıkları küçük, saydam kapsüller içine bırakır. Larvalar genellikle bir süre planktonda yaşadıktan sonra dibe yerleşir.

Bu tür sığ kumlu diplerde yaşar; Akdeniz'in bazı bölgelerinde, özellikle Adriyatik'te, yenilebilir deniz ürünü olarak toplanır ve tuzaklarla avlanır. Avrupa kıyılarındaki türlerin çoğu bugün Tritia cinsine aktarılmıştır; eski kaynaklarda bunlar Nassarius ya da Hinia adlarıyla geçer. Bu küçük salyangozların boş kabukları sıklıkla münzevi yengeçler tarafından ev olarak kullanılır. Kabuklarının sağlam yapısı sayesinde fosil kayıtlarında da iyi korunurlar ve deniz çökellerinin yaşlandırılmasında, eski kıyı ortamlarının yeniden canlandırılmasında yararlanılan gruplar arasındadırlar. Kıyı kirliliğine ve bazı kirleticilere duyarlı olmaları nedeniyle, yakın akrabalarıyla birlikte deniz ortamının sağlığını izlemede gösterge canlı olarak da kullanılırlar.