Malilotus sulcata

Melilotus sulcatus, baklagiller (Fabaceae) ailesine bağlı, taş yoncaları olarak bilinen Melilotus cinsinin bir türüdür. Bilimsel adı kaynaklarda doğru biçimiyle Melilotus sulcatus olarak yazılır. Tek yıllık, ince gövdeli, küçük sarı çiçekli bir taş yoncasıdır. Türün adı, meyvesinin yüzeyindeki belirgin enine ya da kavisli oluklardan gelir; bu oluklu küçük baklalar türün tanınmasında önemli bir özelliktir.

Melilotus (taş yoncası) cinsi, baklagiller (Fabaceae) ailesinde yer alan bir ya da iki yıllık otsu bitkileri kapsar. Cinsin üyeleri üçlü bileşik yaprakları, dişli kenarlı yaprakçıkları ve uzun, ince salkımlar hâlinde dizilmiş küçük, sarı ya da beyaz kelebek biçimli çiçekleriyle tanınır. Meyveleri çoğunlukla bir ya da birkaç tohumlu, küçük, açılmayan baklalardır. Cinste dünya genelinde yirmi dolayında tür bulunur ve bunların çoğu Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya kökenlidir. Türlerin ayrımında çiçek rengi ve boyu, baklanın yüzey deseni ile yaprakçık kenarındaki dişlerin yapısı kullanılır.

Taş yoncaları kumarin içerir; bitki kuruduğunda saman ya da vanilyayı andıran tatlı bir koku yayar. Küflenmiş taş yoncası samanında kumarinin dönüşmesiyle oluşan dikumarol kan pıhtılaşmasını engeller ve hayvanlarda kanama hastalığına yol açabilir; bu keşif, kan sulandırıcı ilaçların geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Cinsin üyeleri kökleri üzerindeki nodüllerde yaşayan bakteriler sayesinde havanın azotunu bağlar ve toprağı zenginleştirir; bu nedenle yeşil gübre, yem bitkisi ve arıcılıkta nektar kaynağı olarak da değer taşır.

Akdeniz havzası ve çevresinde yayılış gösterir. Kuru çayırlar, tarla kenarları, yol kenarları ve bozulmuş açık alanlar gibi güneşli yerlerde, genellikle ilkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere pek çok tozlaştırıcı böceği çeker ve bitki yol kenarları, nadas alanları ve tarla kıyılarındaki otsu topluluklarda yer alır.