Malilotus messanensis

Melilotus siculus, baklagiller (Fabaceae) ailesine bağlı, taş yoncaları olarak bilinen Melilotus cinsinin bir türüdür. Bilimsel adı kaynaklarda doğru biçimiyle Melilotus siculus olarak yazılır. Eski kaynaklarda Melilotus messanensis adıyla anılan bu bitki günümüzde çoğunlukla Melilotus siculus adıyla kabul edilir. Tek yıllık, genellikle yatık ya da yükselici gövdeli, küçük sarı çiçekli bir bitkidir; çiçek salkımları kısa ve az çiçeklidir.

Melilotus (taş yoncası) cinsi, baklagiller (Fabaceae) ailesinde yer alan bir ya da iki yıllık otsu bitkileri kapsar. Cinsin üyeleri üçlü bileşik yaprakları, dişli kenarlı yaprakçıkları ve uzun, ince salkımlar hâlinde dizilmiş küçük, sarı ya da beyaz kelebek biçimli çiçekleriyle tanınır. Meyveleri çoğunlukla bir ya da birkaç tohumlu, küçük, açılmayan baklalardır. Cinste dünya genelinde yirmi dolayında tür bulunur ve bunların çoğu Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya kökenlidir. Türlerin ayrımında çiçek rengi ve boyu, baklanın yüzey deseni ile yaprakçık kenarındaki dişlerin yapısı kullanılır.

Taş yoncaları kumarin içerir; bitki kuruduğunda saman ya da vanilyayı andıran tatlı bir koku yayar. Küflenmiş taş yoncası samanında kumarinin dönüşmesiyle oluşan dikumarol kan pıhtılaşmasını engeller ve hayvanlarda kanama hastalığına yol açabilir; bu keşif, kan sulandırıcı ilaçların geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Cinsin üyeleri kökleri üzerindeki nodüllerde yaşayan bakteriler sayesinde havanın azotunu bağlar ve toprağı zenginleştirir; bu nedenle yeşil gübre, yem bitkisi ve arıcılıkta nektar kaynağı olarak da değer taşır.

Akdeniz havzasına özgü bir türdür ve özellikle kıyıya yakın, tuzlu ya da dönemsel olarak su basan nemli topraklarda, bataklık kenarlarında ve tuzcul çayırlarda yetişir. Tuza dayanıklılığı nedeniyle tuzlu toprakların ıslahı ve yem üretimi açısından araştırmalara konu olmuştur. Çiçekleri arılar başta olmak üzere pek çok tozlaştırıcı böceği çeker ve bitki yol kenarları, nadas alanları ve tarla kıyılarındaki otsu topluluklarda yer alır.