Malilotus alba

Melilotus albus, baklagiller (Fabaceae) ailesine bağlı, taş yoncaları olarak bilinen Melilotus cinsinin bir türüdür. Bilimsel adı kaynaklarda doğru biçimiyle Melilotus albus olarak yazılır. Halk arasında ak taş yoncası ya da beyaz taş yoncası olarak bilinir. İki yıllık, dik ve dallanan, 2 m’ye kadar boylanabilen bir bitkidir. Küçük beyaz çiçekleri uzun ve ince salkımlarda toplanır; bu özelliğiyle sarı çiçekli akrabalarından kolayca ayrılır.

Melilotus (taş yoncası) cinsi, baklagiller (Fabaceae) ailesinde yer alan bir ya da iki yıllık otsu bitkileri kapsar. Cinsin üyeleri üçlü bileşik yaprakları, dişli kenarlı yaprakçıkları ve uzun, ince salkımlar hâlinde dizilmiş küçük, sarı ya da beyaz kelebek biçimli çiçekleriyle tanınır. Meyveleri çoğunlukla bir ya da birkaç tohumlu, küçük, açılmayan baklalardır. Cinste dünya genelinde yirmi dolayında tür bulunur ve bunların çoğu Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya kökenlidir. Türlerin ayrımında çiçek rengi ve boyu, baklanın yüzey deseni ile yaprakçık kenarındaki dişlerin yapısı kullanılır.

Taş yoncaları kumarin içerir; bitki kuruduğunda saman ya da vanilyayı andıran tatlı bir koku yayar. Küflenmiş taş yoncası samanında kumarinin dönüşmesiyle oluşan dikumarol kan pıhtılaşmasını engeller ve hayvanlarda kanama hastalığına yol açabilir; bu keşif, kan sulandırıcı ilaçların geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Cinsin üyeleri kökleri üzerindeki nodüllerde yaşayan bakteriler sayesinde havanın azotunu bağlar ve toprağı zenginleştirir; bu nedenle yeşil gübre, yem bitkisi ve arıcılıkta nektar kaynağı olarak da değer taşır.

Avrupa ve Asya kökenlidir; dünyanın pek çok ılıman bölgesine yayılmış, Kuzey Amerika’da yaygın ve yer yer istilacı bir bitki olmuştur. Bol nektar üretmesi nedeniyle arıcılar tarafından çok değer verilen bir bitkidir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere pek çok tozlaştırıcı böceği çeker ve bitki yol kenarları, nadas alanları ve tarla kıyılarındaki otsu topluluklarda yer alır.