Madrepora oculata (Linnaeus, 1758)

Madrepora oculata, Cnidaria şubesinin Anthozoa sınıfına ve taş mercanlar takımına (Scleractinia) ait, derin ve soğuk sularda yaşayan bir mercan türüdür. Sınıflandırmada bazı kaynaklarda Oculinidae, bazılarında ise Madreporidae familyasına yerleştirilir. Soğuk su mercan resiflerinin önemli yapı taşlarından biridir.

Koloniler kalsiyum karbonattan oluşan sert iskeletli, zikzak biçiminde dallanan çalımsı yapılardır. Dallar üzerinde küçük kaliksler dağınık olarak yerleşmiştir ve bu kalikslerden çıkan polipler beyaz, krem ya da pembemsi renktedir. Koloniler birkaç on santimetre büyüklüğe ulaşabilir ve diğer derin su mercanlarıyla birlikte geniş ve karmaşık yapılar oluşturabilir. İskeleti tropikal resif mercanlarına göre daha kırılgandır.

Bu tür zooksantella taşımaz ve ışığın ulaşmadığı derinliklerde yaşar. Besinini dokunaçlarıyla yakaladığı zooplankton ve akıntının taşıdığı organik parçacıklardan sağlar. Genellikle kıta yamaçlarında, deniz altı kanyonlarında ve deniz dağlarının çevresinde, akıntının güçlü olduğu sert zeminlerde bulunur. Çoğunlukla Desmophyllum pertusum (eski adıyla Lophelia pertusa) gibi diğer soğuk su mercanlarıyla birlikte görülür. Oluşturduğu yapılar balıklar, kabuklular, süngerler ve birçok başka canlı için önemli barınak ve beslenme alanlarıdır.

Tür dünya okyanuslarında oldukça geniş bir yayılışa sahiptir ve Atlantik’te, Akdeniz’de ve diğer okyanuslarda kaydedilmiştir. Akdeniz’in derin mercan topluluklarının karakteristik üyelerinden biridir. Çok yavaş büyüdüğü için dip trolü gibi tabana temas eden balıkçılık yöntemlerinden ciddi biçimde zarar görür ve tahrip olan alanların toparlanması çok uzun zaman alır. Bu nedenle soğuk su mercan toplulukları uluslararası koruma çalışmalarında öncelikli habitatlar arasında yer alır.