Lotus corniculatus

Lotus corniculatus, baklagiller familyasına (Fabaceae) bağlı, Türkçede gazal boynuzu adıyla bilinen çok yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da çok geniş bir alanda yayılış gösterir ve çayır bitki örtüsünün en tanıdık çiçeklerinden biridir.

Bitki genellikle 10 ile 40 santimetre boyunda, yerde yayılan ya da yükselen gövdeler oluşturur. Yaprakları beş yaprakçıklıdır; ancak alttaki iki yaprakçık yaprak sapının dibinde yer aldığından ilk bakışta üç yaprakçıklı gibi görünür. Parlak sarı renkli, kelebek biçimli çiçekleri uzun bir sapın ucunda şemsiye benzeri baş halinde, genellikle üç ile sekiz tane bir arada bulunur. Tomurcuklar ve çiçeklerin bazı kısımları çoğu zaman kırmızımsı ya da turuncu tonludur. Meyveleri uzun, ince ve düz baklalardır; olgunlaştıklarında birkaç tanesi bir arada kuş ayağını andıran bir görünüm oluşturur.

Çayırlarda, meralarda, yol kenarlarında, açık orman alanlarında ve kumul gibi farklı ortamlarda yetişir. İlkbahar sonundan yaz sonuna kadar uzun bir süre çiçeklenir. Çiçekleri başta bal arıları ve yaban arıları olmak üzere birçok böceğe nektar sağlar; ayrıca bazı kelebek türlerinin tırtılları için önemli bir besin bitkisidir.

Diğer baklagiller gibi kök nodüllerindeki bakteriler yardımıyla azot bağlar. Besleyici bir yem bitkisi olup bazı bölgelerde mera ve yem amacıyla tarımı yapılır. Bitki dokularında az miktarda siyanojenik bileşikler bulunabilir, ancak hayvanlar tarafından genellikle sorunsuz tüketilir. Türkiye'nin pek çok bölgesinde yaygın olarak görülür.

Baklagiller familyası içinde yer alan Lotus cinsi, dünya genelinde yüz kadar türü kapsar ve bu türlerin birçoğu Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Gazal boynuzu, cinsin en tanınmış ve en yaygın üyesidir.