Loligo vulgaris Lamarck, 1798

Loligo vulgaris, Loliginidae familyasına ait, Türkiye'de ve Akdeniz'de kalamar adıyla bilinen en tanıdık kafadanbacaklı türüdür. Myopsida takımında yer alır ve ticari açıdan Akdeniz'in en önemli kalamarlarından biridir.

Gövde uzun, silindirik ve arkaya doğru incelen bir torpido biçimindedir. Erkekler dişilerden daha büyür; manto uzunluğu genellikle 15–30 santimetre arasındadır, iri erkeklerde 40 santimetreyi aşabilir. Mantonun arka yarısında, birlikte eşkenar dörtgen biçimi oluşturan üçgen yüzgeçler bulunur. Renk pembemsi ya da yarı saydam beyaz zemin üzerinde kırmızımsı kahverengi beneklerden oluşur ve hızla değişebilir. Vücudun içinde kalkerli kemik yerine ince, saydam ve kitinli bir iç kabuk (kalem) vardır.

Kafadanbacaklılar, omurgasızlar arasında en gelişmiş sinir sistemine ve büyük beyinlere sahip hayvanlardır. Gelişkin gözleri, hızlı öğrenme yetenekleri ve derideki renk hücrelerini sinir sistemiyle doğrudan denetleyebilmeleri sayesinde çevrelerine uyum sağlar, yırtıcılardan kaçar ve eşleriyle görsel sinyallerle iletişim kurar. Hareket için manto boşluğundaki suyu huni adı verilen bir borudan fışkırtarak tepkili itiş kullanırlar.

Kıyı sularından kıta sahanlığının daha derin kesimlerine kadar, genellikle 500 metreden sığ sularda yaşar. Gündüzleri dibe yakın, geceleri daha yüzeye yakın sularda bulunur. Hızlı yüzen etkin bir avcıdır; balıklar, kabuklular ve diğer kafadanbacaklılarla beslenir, yamyamlık da görülür. Üreme için sığ sulara gelir; dişiler yumurtalarını jelatinli, uzun kılıflar içinde sert yüzeylere yapıştırır. Ömrü genellikle bir ila iki yıldır.

Doğu Atlantik'te Kuzey Denizi'nden Batı Afrika'ya kadar ve Akdeniz'in tamamında yayılış gösterir. Türkiye'de Ege ve Akdeniz kıyılarında yaygındır, Marmara Denizi'nde de bulunur. Trol, gırgır ve özellikle geceleri ışıkla yapılan zokalı avcılıkla yakalanır; halkaları kızartılarak ya da ızgarada tüketilen değerli bir deniz ürünüdür. İnsanlar için tehlikeli değildir.