Listera cordata

Listera cordata, güncel sınıflandırmada Neottia cordata adıyla bilinen, salepgiller (Orchidaceae) familyasına ait küçük boylu bir orkide türüdür. Avrupa'da küçük çift yapraklı orkide olarak anılır.

Neottia cinsi, eskiden ayrı bir cins olarak kabul edilen Listera türlerini de içine alan, kuzey yarımkürede yaygın bir orkide grubudur. Moleküler çalışmalar Listera türlerinin yapraksız kuş yuvası orkidesi (Neottia nidus-avis) ile yakın akraba olduğunu göstermiş ve bu türler Neottia cinsine aktarılmıştır. Bu nedenle tür, güncel kaynaklarda Neottia adıyla geçer.

Cinsin yeşil yapraklı üyeleri fotosentez yapabilen, toprak altında kısa bir rizom ve lifli kökler taşıyan çok yıllık otsu bitkilerdir. Gövdelerinde genellikle yalnızca iki karşılıklı yaprak bulunur. Tohumları toz kadar incedir ve diğer orkidelerde olduğu gibi çimlenebilmek için topraktaki mikorizal mantarlarla ortaklık kurmaları gerekir.

Bu tür, 5–20 cm boylanabilen narin bir bitkidir. Gövdenin ortasına yakın bir yerde karşılıklı dizilmiş iki adet, kalp biçimli, parlak yeşil yaprak taşır; adındaki cordata sözcüğü de bu kalp biçimli yapraklara işaret eder. Çiçekler küçük, kırmızımsı yeşil ya da morumsu renklidir ve gevşek bir salkım oluşturur. Dudak iki parçaya ayrılmış, ince lopludur. Çiçekler küçük sinekler ve sivrisinek benzeri böceklerle tozlaşır. Bitki küçük ve göze çarpmayan yapısı nedeniyle çoğu zaman gözden kaçar.

Tür, kuzey yarımkürenin serin ve nemli bölgelerinde, özellikle iğne yapraklı ormanlarda, yosunlu orman tabanlarında, turbalıklarda ve funda alanlarında yetişir. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da geniş bir yayılışa sahiptir; güneyde ise yalnızca yüksek dağların serin ormanlarında görülür. Yaz başı ve ortasında çiçeklenir. Yaşam alanlarındaki ormanların kesilmesi ve kurutma çalışmaları türü olumsuz etkilemektedir. Diğer orkideler gibi CITES kapsamında koruma altındadır.