Lipinus albus

Lupinus albus, baklagiller familyasına (Fabaceae) ait, tek yıllık bir kültür bitkisidir. Türkiye'de termiye ya da beyaz acı bakla olarak bilinir. Lupinus cinsi dünya genelinde iki yüzü aşkın tür içerir ve bu türlerin çoğu Amerika kıtasında yayılış gösterir; L. albus ise Akdeniz havzası kökenli Eski Dünya türlerindendir.

Bitki genellikle 30 cm ile 1,2 m arasında boylanan, dik gövdeli bir ottur. Yaprakları el biçimli, 5–9 yaprakçıklı olup yaprakçıkların alt yüzü tüylüdür. Kelebek biçimli çiçekler beyazdan açık maviye kadar değişen renklerde olup gövde ucunda salkımlar oluşturur. Çiçeklenme ilkbaharda görülür. Meyvesi tüylü, yassı bir baklagil meyvesidir ve içinde büyük, yassı, krem ya da beyazımsı tohumlar bulunur.

Tür ılıman ve Akdeniz iklimine uygundur; asidik ya da nötr, kumlu topraklarda iyi gelişir. Köklerindeki nodüllerde yaşayan bakteriler sayesinde havadaki azotu bağlar ve bu nedenle yeşil gübre olarak da değerlidir. Çiçekleri arılar tarafından ziyaret edilir.

Termiye binlerce yıldır Akdeniz ülkelerinde, Mısır'da ve Orta Doğu'da yetiştirilmektedir. Tohumları protein açısından çok zengindir; ancak doğal hâlinde içerdiği acı alkaloitler nedeniyle zehirlidir. Bu nedenle tohumlar uzun süre ıslatılıp suyu defalarca değiştirilerek acılığı giderildikten sonra tuzlanarak çerez olarak tüketilir. Hayvan yemi olarak ve son yıllarda gıda sanayisinde bitkisel protein kaynağı olarak da kullanılmaktadır. Yeterince işlenmemiş tohumların tüketilmesi zehirlenmeye yol açabilir.

Baklagiller familyası (Fabaceae ya da Leguminosae), yaklaşık yirmi bin türüyle çiçekli bitkilerin en büyük familyalarından biridir. Üyelerinin büyük çoğunluğu kelebek biçimli çiçekleri, bileşik yaprakları ve bakla adı verilen kuru meyveleriyle kolayca tanınır. Azot bağlama yetenekleri sayesinde hem doğal ekosistemlerde hem de tarımda toprağın verimliliğini artıran çok önemli bir gruptur.