Leontice leontopetalum subsp. leontopetalum

Leontice leontopetalum subsp. leontopetalum, kadıntuzluğugiller (Berberidaceae) familyasına ait Leontice leontopetalum türünün tip alttürüdür. Çok yıllık, yumrulu, otsu bir bitkidir ve kışı toprak altındaki iri, yuvarlak yumrusunda geçirir.

Bitki 20–50 cm kadar boylanır. Yaprakları mavimsi yeşil, tüysüz ve birkaç kez üçe bölünmüş, yuvarlakça yaprakçıklardan oluşur. İlkbaharda, genellikle şubattan nisana kadar, dallanmış salkımlar halinde çok sayıda parlak sarı çiçek açar. Çiçeklenmeden sonra en dikkat çekici yapısı oluşur: meyve, ince zarımsı duvarlı, şişkin, balon benzeri bir keseciktir ve içinde birkaç iri tohum bulunur. Olgunlaşan meyveler kuruyunca rüzgârla yuvarlanarak tohumların yayılmasına yardımcı olabilir.

Doğu Akdeniz havzasından Orta Asya'ya kadar uzanan bölgede tarlalarda, nadas alanlarında, kayalık yamaçlarda, step alanlarında ve yol kenarlarında yetişir. Kısa ilkbahar döneminde gelişimini tamamlayıp yaz kuraklığında toprak üstü kısımlarını kaybeden bu bitki, tipik bir Akdeniz ve İran-Turan geofitidir. Tarım alanlarında zaman zaman yabani ot olarak görülür.

Yumrusu saponin ve alkaloitler içerdiğinden zehirlidir. Geçmişte yumru, saponinleri sayesinde köpürme özelliği nedeniyle sabun yerine çamaşır ve yün yıkamada kullanılmıştır. Halk hekimliğinde de çeşitli amaçlarla kullanıldığı bilinmektedir; ancak bitki hayvanlar ve insanlar için zararlı olabileceğinden tüketilmemelidir.

Kadıntuzluğugiller familyası, kadıntuzluğu (Berberis) gibi odunsu çalıları ve Leontice gibi otsu, yumrulu bitkileri bir arada barındırır. Familyanın üyelerinde çiçek parçaları genellikle üçlü ya da altılı düzende dizilir ve erkek organların başçıkları kapakçıklarla açılır. Leontice cinsi az sayıda türden oluşur ve bunlar ağırlıklı olarak Doğu Akdeniz ile Orta Asya arasındaki kurak bölgelerde yetişir.