Kızılgöz Balığı (Rutilus rutilus)

Rutilus rutilus, sazangiller (Cyprinidae, güncel sınıflandırmalarda Leuciscidae) familyasına ait bir tatlı su balığıdır. Türkçede kızılgöz balığı adıyla bilinir; bu ad, gözlerinin belirgin kırmızı rengine dayanır. Avrupa'nın en yaygın ve en bol tatlı su balıklarından biridir. Sazangiller ve yakın akraba familyalar, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı gruplarından birini oluşturur; bu balıkların çenelerinde diş bulunmaz, besinlerini yutaktaki kemiksi dişlerle öğütürler ve Weber aygıtı sayesinde sesleri iyi algılarlar. Yaşadıkları sulardaki besin ağlarında hem tüketici hem de daha büyük hayvanlar için av olarak önemli bir yer tutarlar.

Vücudu yanlardan basık, uzunca oval yapıdadır. Sırt koyu yeşilimsi ya da mavimsi-gri, yanlar parlak gümüşi, karın beyazdır. Gözün iris kısmı kırmızıdır; karın, anal ve göğüs yüzgeçleri turuncu-kırmızı tonludur. Sırt yüzgecinin başlangıcı karın yüzgeçlerinin hemen üzerinde yer alır; bu özellik onu benzer görünüşlü kızılkanat balığından ayırmaya yardımcı olur. Boyu genellikle 15–30 santimetre arasındadır.

Göllerde, baraj göllerinde, yavaş akan nehirlerde, kanallarda ve hatta tuzluluğu düşük kıyı sularında yaşar. Ortama uyum yeteneği yüksektir ve orta düzeydeki kirliliğe dayanabilir. Sürüler halinde dolaşır; zooplankton, böcek larvaları, yumuşakçalar, alg ve su bitkileriyle beslenir. Üreme ilkbaharda gerçekleşir; çok sayıda yapışkan yumurta sığ sularda bitkilere bırakılır. Yırtıcı balıkların ve balık yiyen kuşların başlıca besinlerinden biridir.

Tür Avrupa'dan Sibirya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir; Türkiye'de özellikle Trakya ve Kuzey Anadolu sularında bulunur. Bazı ülkelere yem ve sportif balıkçılık amacıyla taşınmış, yerli türlerle rekabete girmiştir. Olta balıkçılığında çok sevilen bir balıktır ve yer yer besin olarak tüketilir. Küresel ölçekte tehlike altında görülmez. İnsan için tehlikeli değildir.