Kepenez (Leuciscus borystenicus)

Squalius borysthenicus (eski adıyla Leuciscus borysthenicus), sazangiller (Cyprinidae, güncel sınıflandırmalarda Leuciscidae) familyasına ait bir tatlı su balığıdır. Karadeniz tatlısu kefali olarak da anılan tür, uzun süre yaygın tatlısu kefalinin (Squalius cephalus) bir alttürü sayılmış, sonradan ayrı bir tür olarak kabul edilmiştir. Adı Dinyeper Nehri'nin antik adı olan Borysthenes'ten gelir. Sazangiller ve yakın akraba familyalar, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı gruplarından birini oluşturur; bu balıkların çenelerinde diş bulunmaz, besinlerini yutaktaki kemiksi dişlerle öğütürler ve Weber aygıtı sayesinde sesleri iyi algılarlar. Yaşadıkları sulardaki besin ağlarında hem tüketici hem de daha büyük hayvanlar için av olarak önemli bir yer tutarlar.

Squalius cinsinin üyeleri iri başlı, kalın, silindire yakın vücutlu ve geniş ağızlı balıklardır. Sırt koyu zeytin yeşili ya da kahverengimsi, yanlar gümüşi-sarımsıdır; pulların kenarları koyu olduğu için vücutta ağ benzeri bir desen görülür. Karın ve anal yüzgeçleri çoğu zaman turuncumsu ya da kırmızımsıdır. Bu tür, yakın akrabalarına göre daha küçük boylu kalır.

Akarsularda, göllerde ve nehir ağızlarına yakın sularda yaşar. Tatlısu kefalleri çok yönlü beslenen balıklardır: su böcekleri ve larvaları, karadan düşen böcekler, küçük kabuklular, yumuşakçalar, bitkisel maddeler ve iri bireylerde küçük balıklar besinlerini oluşturur. Üreme ilkbahar ve yaz başında, çakıllı zeminlerde gerçekleşir.

Tür, Karadeniz'in kuzey ve batı kıyılarına dökülen akarsularda yayılış gösterir. Türkiye'de Trakya ve Karadeniz havzasındaki bazı tatlısu kefali topluluklarının bu türe ait olabileceği belirtilmekle birlikte, bölgedeki Squalius türlerinin sınırları hâlâ çalışılmaktadır. Sportif olta balıkçılığında ilgi gören bir balıktır. İnsan için tehlikeli değildir.