Karaburun balığı(Chondrostoma regium)

Chondrostoma regium, sazangiller (Cyprinidae) familyasının Chondrostoma cinsine ait bir tatlı su balığıdır. Türkçede karaburun ya da Mezopotamya karaburunu olarak anılır ve cinsin Orta Doğu'daki temsilcilerindendir.

Uzunca, iğ biçimli bir balıktır. Sırt koyu gri ya da zeytin rengi, yanlar gümüşidir; çift yüzgeçler kırmızımsı ya da turuncumsu tonlu olabilir.

Chondrostoma cinsinin üyeleri, Türkçede karaburun balıkları olarak bilinir. Ağızları aşağıda yer alır, enine ve düz bir yarık biçimindedir; alt dudak sert, boynuzumsu bir kenar taşır. Bu yapı ile taşların yüzeyindeki alg ve diyatomeleri kazıyarak beslenirler. Karın zarının (periton) siyah renkli olması cinsin bilinen özelliklerinden biridir. Avrupa'dan Anadolu, Kafkasya ve Orta Doğu'ya kadar yayılış gösteren cins, çok sayıda yerel tür içerir.

Karaburun balıkları genellikle akıntılı, oksijence zengin, taşlı ve çakıllı tabanlı nehir bölümlerinde sürüler halinde yaşar. İlkbaharda üreme göçüne çıkarak çakıllı sığlıklarda toplu halde yumurta bırakırlar; bu dönemde erkeklerin başında ve vücudunda üreme kabarcıkları gelişir. Baraj ve setler göç yollarını kestiği için birçok karaburun türünün popülasyonu Avrupa'da ve Asya'da azalmıştır.

Türün yayılışı Dicle-Fırat havzasını ve çevredeki bazı akarsu sistemlerini kapsar; Türkiye'de Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Güney Anadolu'nun bazı akarsularında bulunur. Bölgedeki büyük baraj projeleri, akarsu yaşam alanlarını değiştirerek türü etkileyebilmektedir.

Cyprinidae (sazangiller) familyası, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı familyalarından biridir ve Avrupa, Asya, Afrika ile Kuzey Amerika'nın iç sularında yaygındır. Familya üyelerinin çenelerinde diş bulunmaz; besinler, yutağın arka kısmındaki yutak dişleriyle öğütülür. Vücut genellikle sikloid pullarla örtülüdür ve tek bir sırt yüzgeci bulunur. İç kulak ile yüzme kesesi arasındaki Weber aygıtı adlı küçük kemikçikler, bu balıkların sesleri ve titreşimleri algılama yeteneğini artırır.