juniperus oxycedrus subsp oxycedrus

Juniperus oxycedrus subsp. oxycedrus, servigiller (Cupressaceae) familyasından katran ardıcının tipik alt türüdür. Akdeniz havzasının çalılıklarında ve seyrek ormanlarında çok yaygın olan, her dem yeşil, iğne yapraklı bir çalı ya da küçük ağaçtır. Genellikle birkaç metre boyunda kalır, ancak uygun koşullarda daha uzun ağaç formuna ulaşabilir.

Yaprakları batıcı, iğne biçimli ve üçlü halkalar halinde dizilmiştir. Her yaprağın üst yüzünde, ortadaki yeşil şeridin iki yanında iki açık renkli, beyazımsı şerit bulunur; bu özellik onu benzer ardıç türlerinden ayırmaya yardımcı olur. Bitki iki evciklidir, yani erkek ve dişi bireyler ayrıdır. Dişi bireylerde oluşan etli, küremsi kozalaklar halk dilinde ardıç meyvesi olarak bilinir; olgunlaşmaları iki yıl kadar sürer ve olgunlukta kırmızımsı kahverengi bir renk alırlar.

Katran ardıcı kurak, taşlı ve besince fakir topraklara iyi uyum sağlar. Makilikler, garigler, kızılçam ve karaçam ormanlarının açıklıkları ile kayalık yamaçlarda sıkça görülür. Meyveleri birçok kuş türü tarafından yenir ve tohumlar kuşlarla yayılır. Yavaş büyüyen, uzun ömürlü bir bitkidir ve erozyona karşı toprağı korumada rol oynar.

Alt türün yayılışı Akdeniz havzasının büyük bölümünü, Güney Avrupa'yı, Kuzey Afrika'yı ve Batı Asya'yı kapsar; Türkiye'de de geniş alanlarda bulunur. Odunundan kuru damıtma yoluyla elde edilen koyu renkli katran yağı, geleneksel olarak deri hastalıklarına karşı ve hayvan bakımında kullanılmış, bitkiye adını vermiştir. Odunu dayanıklı ve kokuludur. Meyveleri bazı yörelerde halk hekimliğinde kullanılsa da bilinçsiz tüketimden kaçınılmalıdır.

Ardıç cinsi, Kuzey Yarımküre'nin geniş bir bölümüne yayılmış ve elliyi aşkın türü kapsayan bir gruptur. Türleri genellikle kuraklığa, soğuğa ve fakir topraklara dayanıklıdır.