Japon balığı (Carassius auratus)

Carassius auratus, dünyanın en tanınmış süs balığı olan Japon balığıdır. Sazangiller (Cyprinidae) familyasına ait bu tür, Doğu Asya kökenlidir ve yüzyıllar önce Çin'de seçici yetiştirme ile evcilleştirilmiştir.

Doğadaki ve yabanileşmiş bireyler genellikle zeytin yeşili, grimsi ya da bronz renklidir; turuncu, kırmızı, beyaz ve alacalı renkler ise yetiştirme sonucu ortaya çıkmıştır. Ağzında bıyık yoktur ve sırt yüzgeci uzun tabanlıdır. Yetiştirme formlarında yüzgeç ve göz yapısında çok farklı varyeteler bulunur. Doğada 20–30 cm'ye kadar boy yapabilir.

Göllerde, göletlerde, yavaş akan nehirlerde ve kanallarda yaşar. Her şeyi yiyen bir balıktır; bitkiler, algler, küçük omurgasızlar ve organik döküntüyle beslenir. Düşük oksijene ve geniş sıcaklık aralığına dayanıklıdır. Bu dayanıklılık, akvaryum ve süs havuzlarından doğaya bırakılan bireylerin hızla yerleşmesine neden olur.

Cyprinidae (sazangiller) familyası, dünyanın en kalabalık tatlı su balığı familyalarından biridir ve Avrupa, Asya, Afrika ile Kuzey Amerika'nın iç sularında yaygındır. Familya üyelerinin çenelerinde diş bulunmaz; besinler, yutağın arka kısmındaki yutak dişleriyle öğütülür. Vücut genellikle sikloid pullarla örtülüdür ve tek bir sırt yüzgeci bulunur. İç kulak ile yüzme kesesi arasındaki Weber aygıtı adlı küçük kemikçikler, bu balıkların sesleri ve titreşimleri algılama yeteneğini artırır.

Bugün dünyanın pek çok yerine taşınmış ve birçok ülkede istilacı yabancı tür olarak kabul edilmektedir. Doğal sulara bırakılan Japon balıkları suyu bulandırır, su bitkilerine zarar verir ve yerli türlerle rekabet eder. Bu nedenle süs balıklarının doğaya salınmaması gerekir. Türkiye'de de birçok göl ve akarsuda yabanileşmiş popülasyonlar bulunmaktadır.