Janthina janthina (Linnaeus, 1758)

Janthina janthina, Epitoniidae familyasına (eskiden ayrı bir familya olan Janthinidae) ait, açık okyanus yüzeyinde yaşayan bir deniz salyangozudur. Mor deniz salyangozu olarak da anılır ve yaşamının tamamını su yüzeyinde, sürüklenerek geçiren az sayıdaki salyangozdan biridir. Cinsin en yaygın ve en iyi bilinen türüdür.

Kabuğu ince, kırılgan ve basık sarmal biçimlidir; genellikle 2–4 cm çapa ulaşır. Rengi mordur: alt yüzü koyu menekşe, üst yüzü daha açık mor tonlarındadır. Bu ters gölgelenme, hayvan suda baş aşağı asılı durduğundan hem yukarıdan bakan kuşlara hem de aşağıdan bakan balıklara karşı kamuflaj sağlar. Gözleri körelmiştir ve kabuğunda kapak bulunmaz.

Hayvan, ayağından salgıladığı mukusla hava kabarcıklarını birbirine yapıştırarak bir sal oluşturur ve bu salın altında asılı kalarak rüzgâr ve akıntılarla sürüklenir. Aktif yüzemez; saldan ayrılırsa batar. Başlıca besinleri yine yüzeyde yaşayan mavi yelkenli denizanası (Velella velella) ve Porpita gibi hidrozoanlar ile Portekiz savaş gemisi gibi sifonoforlardır. Avına saldırırken mor bir sıvı salgılayabilir. Önce erkek sonra dişi olarak işlev gören ardışık hermafrodittir; yumurtalarını içinde taşır ve yavrular serbest yüzen larva olarak dünyaya gelir.

Dünyanın tropikal ve ılıman okyanuslarında, açık denizlerde yaygındır; Akdeniz’de de bulunur. Fırtınalar ve rüzgârlar sonrasında besin kaynağı olan hidrozoanlarla birlikte büyük sayılarda kıyıya vurabilir; kıyıda bulunan kabuklar çoğu zaman bu türün varlığını gösteren ilk işarettir. Su yüzeyinde yaşayan canlı topluluğunun, yani nöstonun ilginç bir üyesidir. Kendisi de deniz kuşları, bazı balıklar ve deniz kaplumbağaları tarafından avlanabilir. İnsanlar için zararsızdır; kabukları ise renkleri nedeniyle koleksiyoncular tarafından ilgi görür.