Janolus cristatus (Delle Chiaje, 1841)

Janolus cristatus, çıplak solungaçlı deniz salyangozları (Nudibranchia) takımına ait bir deniz sümüklüsüdür. Güncel sınıflandırmada Antiopella cristata adıyla Janolidae familyasında yer alır. Kabuksuz olan bu yumuşakça, sırtını kaplayan çok sayıda parlak, şişkin çıkıntı (serat) sayesinde kolayca tanınır.

Erişkin bireyler genellikle 5–7 santimetre boyuna ulaşır. Gövde yarı saydam beyazımsı ya da açık sarımsı renktedir. Sırttaki iğ biçimli seratlar saydam olup içlerinden geçen sindirim bezi dalları nedeniyle kahverengimsi görünür; uçları ise parlak mavimsi beyaz ya da sarımsı bir halkayla süslüdür. İki duyu çıkıntısı (rinofor) arasında yer alan tarak benzeri ibik (karünkül), cinsin ayırt edici özelliğidir.

Tür, kayalık kıyılarda, iskele ayakları ve dalgakıranlar üzerinde, genellikle sığ sularda yaşar. Özellikle Bugula gibi dik büyüyen yosun hayvanları (Bryozoa) ile beslenir. Tehlike anında seratlarını kabartır ve bunları koparabilir; seratlar daha sonra yeniden oluşur. Hermafrodit olan tür, yumurtalarını beyazımsı, kıvrımlı şeritler hâlinde zemine bırakır.

Tür, Kuzeydoğu Atlantik kıyılarında, İngiltere ve İrlanda’dan güneye doğru ve Akdeniz’de yayılış gösterir. Dalgıçlar ve sualtı fotoğrafçıları tarafından çok ilgi gören, görünüşü etkileyici deniz sümüklülerinden biridir. İnsanlar için bir tehlikesi yoktur. Koruma açısından özel bir statüsü bulunmamakla birlikte, kıyı yaşam alanlarının kirlenmesi ve deniz suyu sıcaklığındaki değişimler bu gruptaki türleri etkileyebilecek başlıca etkenlerdir.

Nudibranchia takımının üyeleri, larva evresinden sonra kabuklarını tamamen kaybeden deniz salyangozlarıdır. Kabuğun yokluğunu kimyasal savunma, depolanmış yakıcı hücreler ve uyarıcı renklerle telafi ederler; çoğu tür belirli bir av grubuna bağımlı uzman beslenicilerdir.