Ircinia variabilis (Schmidt, 1862)

Ircinia variabilis, Dictyoceratida takımının Irciniidae familyasına bağlı bir deniz süngeri türüdür. Akdeniz'in en yaygın ve en kolay gözlenen süngerlerinden biridir; Türkiye kıyılarında da Ege ve Akdeniz'in kayalık sığ sularında sıkça rastlanır.

Tür adının belirttiği gibi biçimi oldukça değişkendir: masif, yumru biçimli, yastık şeklinde ya da loblu koloniler oluşturabilir ve boyutu birkaç santimetreden birkaç on santimetreye kadar ulaşabilir. Rengi genellikle koyu gri, kahverengi ya da siyahımsıdır; daha gölgeli yerlerde açık tonlarda olabilir. Yüzeyi, iskeletteki liflerin uçlarına karşılık gelen küçük konik çıkıntılarla kaplıdır ve elde lastik gibi sert, esnek bir doku hissi verir. Ircinia türlerinin en belirgin özelliği, iskeletlerinde ana sünger liflerinin yanında çok ince, ucu düğümlü liflerin (filament) bulunmasıdır; bu yüzden kolayca yırtılmaz.

Tür sığ sulardan birkaç on metre derinliğe kadar kayalık zeminlerde, deniz çayırlarının kenarlarında ve güneş alan ya da yarı gölgeli yüzeylerde yaşar. Dokularında siyanobakteriler başta olmak üzere çok sayıda simbiyotik mikroorganizma barındırır. Suyu süzerek bakteri ve organik parçacıklarla beslenir; içindeki kanal ve boşluklarda küçük karidesler, kurtlar ve başka omurgasızlar barınır.

Ircinia türleri kesildiğinde ya da karaya çıkarıldığında belirgin, keskin bir koku yayabilir. İskeletleri sert olduğu için banyo süngeri olarak değerli değildir. Bu süngerler Akdeniz kıyı ekosistemlerinde önemli bir süzücü grup oluşturur; ancak son yıllarda deniz suyu sıcaklığındaki aşırı artışlarla bağlantılı toplu ölümler bu cinsin bazı popülasyonlarında da gözlemlenmiştir.