Heteroteuthis dispar (Rüppell, 1844)

Heteroteuthis dispar, Sepiolidae familyasının Heteroteuthinae alt familyasına ait küçük bir kafadanbacaklıdır. Familyanın çoğu üyesi dibe bağlı yaşarken bu tür açık suda, su kolonunun orta derinliklerinde yaşar. Yabancı dillerde ateş saçan kalamar gibi adlarla anılır.

Manto uzunluğu yalnızca birkaç santimetredir. Gövde yuvarlak ve kısadır, iki yanında geniş, yuvarlak yüzgeçler bulunur. Kollar zar benzeri dokularla birbirine bağlıdır. Manto boşluğunda, ortak yaşam sürdürdüğü ışık üreten bakterileri barındıran büyük bir ışık organı vardır. Rengi koyu kırmızımsı ya da morumsudur.

Kafadanbacaklılar, omurgasızlar arasında en gelişmiş sinir sistemine ve büyük beyinlere sahip hayvanlardır. Gelişkin gözleri, hızlı öğrenme yetenekleri ve derideki renk hücrelerini sinir sistemiyle doğrudan denetleyebilmeleri sayesinde çevrelerine uyum sağlar, yırtıcılardan kaçar ve eşleriyle görsel sinyallerle iletişim kurar. Hareket için manto boşluğundaki suyu huni adı verilen bir borudan fışkırtarak tepkili itiş kullanırlar.

Türün en dikkat çekici özelliği, tehlike anında koyu mürekkep yerine parlak ışık saçan bir salgı bulutu püskürtmesidir. Bu ışıklı bulutun, karanlık derinliklerde yırtıcıları şaşırtmaya ve hayvanın kaçmasına yardım ettiği düşünülür. Gündüzleri daha derinde, geceleri daha yüzeye yakın sularda bulunur. Küçük kabuklular ve diğer planktonik hayvanlarla beslenir; kendisi de balıklar, deniz memelileri ve kuşlar için av olur.

Sepiolidae familyası dünya genelinde birkaç düzine türle temsil edilir ve üyeleri hem sığ kıyı sularında hem de derin denizlerde bulunur. Bazı türler, ışık organı ile ortak yaşam sürdüren bakteriler arasındaki ilişkiyi incelemek için bilimsel araştırmalarda model organizma olarak kullanılmıştır.

Doğu ve Batı Atlantik'te ve Akdeniz'de, genellikle kıta yamacı üzerindeki açık sularda yayılış gösterir. Akdeniz'de görece sık rastlanan pelajik kafadanbacaklılardan biridir. Ekonomik önemi yoktur; araştırma ağlarında ve zaman zaman derin su avcılığında yakalanır. İnsanlar için tehlikeli değildir.