Hermodice carunculata (Pallas, 1766)

Hermodice carunculata, kıllı solucanlar (Polychaeta) sınıfının Amphinomida takımına ve Amphinomidae ailesine bağlı, Akdeniz’in en tanınmış ateş solucanıdır. 1766 yılında tanımlanmıştır. Genellikle 10 ile 30 santimetre arasında boy yapar ve renkli görünümüyle dalgıçların dikkatini çeker: gövdesi yeşilimsi, kırmızımsı ya da kahverengi tonlarda olup yanlarında beyaz kıl demetleri, sırtında ise kırmızı, dallanmış solungaçlar bulunur.

Amphinomidae ailesinin üyeleri, halk arasında ateş solucanları olarak bilinen kıllı solucanlardır. Bu ailenin türlerinin vücudu genellikle uzun ve dörtgen kesitlidir; parapodyumlarda bulunan çok sayıda ince, kırılgan ve kalsiyum karbonattan yapılmış kıl, dokunulduğunda deriye batarak kırılır ve yanma, kaşıntı ve kızarıklık yapan bir tahrişe yol açar. Baş bölgesinde karünkül adı verilen, duyu işlevi gören etli bir çıkıntı bulunur; solungaçlar ise sırt tarafında dallanmış püskül şeklindedir.

Hermodice carunculata Atlantik’in tropikal ve ılıman kesimlerinde ve Akdeniz’de geniş bir alanda bulunur; Türkiye’nin Akdeniz ve Ege kıyılarında da sık görülür. Kayalık zeminlerde, deniz çayırlarında ve mercan kümelerinde yaşar. Hem yırtıcı hem leşçil bir türdür; mercanlar, deniz anemonları, deniz kestaneleri ve ölü hayvanlarla beslenir. Balıkçıların ağlarındaki ve oltalarındaki balıklara da saldırabilir. Isınan denizlerde sayısının arttığı ve mercan hastalıklarının yayılmasında rol oynayabildiği bildirilmektedir. Kılları insanda şiddetli yanma ve kaşıntıya yol açtığından kesinlikle çıplak elle tutulmamalıdır.

Amphinomida takımına bağlı Amphinomidae, dünya genelinde yirmiden fazla cins ve iki yüzü aşkın türle temsil edilir. Akdeniz ve Ege’de de çeşitli türleri bulunur. Dalgıçlar, balıkçılar ve kayalık kıyılarda dolaşanlar bu solucanlara çıplak elle dokunmaktan kaçınmalıdır; kılların neden olduğu tahriş genellikle birkaç saat içinde geçse de hassas kişilerde daha uzun sürebilir. Kıllar ince bant ya da yapışkan bantla deriden alınabilir.