Falcidens gutturosus (Kowalewsky, 1901)

Falcidens gutturosus, yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin Caudofoveata sınıfında, Chaetodermatida takımının Chaetodermatidae ailesinde yer alan bir türdür. Caudofoveata, kabuksuz ve solucan biçimli yapılarıyla ilk bakışta yumuşakçalara hiç benzemeyen, az bilinen bir deniz canlıları grubudur.

Bu sınıfın üyelerinde salyangoz ya da midyelerde görülen bir kabuk ve kaslı ayak bulunmaz. Bunun yerine vücut, aragonitten oluşan çok sayıda küçük, iğne ya da pul biçimli kireçli dikencikle kaplıdır; bu dikencikler hayvana parlak ya da hafif pürüzlü bir görünüm verir. Ağız çevresinde sediment kazmaya yarayan bir kalkan bulunur, vücudun arka ucunda ise bir çift solungaç yer alır. Falcidens cinsinin üyeleri genellikle birkaç milimetre ile birkaç santimetre uzunluğundadır ve radulaları (törpü dili) cinse özgü, orak benzeri bir yapı gösterir.

Caudofoveata türleri, deniz tabanının yumuşak çamurlu ya da ince kumlu sedimentlerinde, başları aşağıda olacak şekilde gömülü olarak yaşar ve yalnızca solungaçlı arka uçlarını sedimentin yüzeyine yakın tutar. Falcidens türlerinin sediment içindeki foraminiferler ve diğer küçük canlılarla beslendiği bilinmektedir. Cinsiyetler ayrıdır ve döllenme suda gerçekleşir.

Tür, Akdeniz’den bilinmektedir; ancak gizli yaşamı ve küçük boyutları nedeniyle kayıtları çoğunlukla bilimsel örnekleme çalışmalarına dayanır. Türkiye denizlerindeki dağılımı hakkında ayrıntılı bilgi sınırlıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz; yumuşak deniz tabanlarının canlı topluluklarının doğal bir üyesidir.

Caudofoveata sınıfı dünya genelinde yalnızca birkaç yüz türle temsil edilen küçük bir gruptur ve yumuşakçaların evrimini anlamak açısından büyük önem taşır. Kabuksuz, dikencikli vücut yapısı nedeniyle uzun süre yakın akrabaları olan Solenogastres ile birlikte incelenmiş, iki grup birlikte “Aplacophora” adıyla anılmıştır. Bu canlıların incelenmesi, yumuşakçaların ortak atalarının nasıl bir yapıya sahip olabileceği konusunda önemli ipuçları sunar.