Exogone dispar (Webster, 1879)

Exogone dispar, halkalı solucanlar şubesinin çok kıllı solucanlar sınıfına bağlı Phyllodocida takımının Syllidae familyasına ait küçük bir deniz solucanıdır. Tür 1879 yılında Webster tarafından tanımlanmıştır. Exogone cinsinin üyeleri, sillidlerin en küçükleri arasında yer alan, genellikle birkaç milimetre boyunda solucanlardır. Başta üç kısa anten ve birbirine kaynaşmış palpler bulunur; sırt sirrusları kısa ve topuz ya da yumurta biçimlidir. Dişiler yumurtalarını ve gelişen yavrularını vücutlarının karın tarafına yapışık olarak taşır; bu kuluçka davranışı cinsin bağlı olduğu Exogoninae alt familyasının tipik özelliğidir.

Syllidae, çok kıllı solucanların (Polychaeta) tür sayısı bakımından en zengin familyalarından biridir ve dünya genelinde yüzlerce tür içerir. Bu familyanın üyeleri genellikle birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında, ince ve narin yapılı solucanlardır. En belirgin ayırt edici özellikleri, yutağın arkasında yer alan ve kaslı, çoğu zaman beneklerle görülen proventrikül adlı emici bir sindirim organıdır. Başta genellikle üç anten ve bir çift palp, vücut halkalarında ise sırt sirrusları bulunur; bu sirrusların biçimi ve eklem sayısı tür tanısında önemlidir.

Sillidlerin üreme biyolojisi oldukça ilginçtir. Pek çok türde üreme döneminde vücut biçimi değişir ve yüzmeye uygun, gözleri büyümüş eşeyli bireyler ortaya çıkar (epitoki). Bazı gruplarda vücudun arka kısmından tomurcuklanma ile ayrılan ve yalnızca üremeye hizmet eden parçalar (stolonlar) oluşur, bazı gruplarda ise birey bütün olarak eşeyli forma dönüşür ve dişiler yumurtalarını vücutlarına yapışık biçimde taşıyabilir. Bu solucanlar kayalık tabanlar, deniz çayırları, alg örtüleri, süngerler ve hidroid kolonileri arasında ya da kumlu ve kavkılı zeminlerde yaşar; küçük omurgasızlar, diatomeler ve organik parçacıklarla beslenirler.

Tür ilk olarak Kuzey Amerika'nın Atlantik kıyılarından tanımlanmıştır ve Atlantik ile Akdeniz başta olmak üzere geniş bir yayılış gösterir. Sığ sulardaki kumlu ve çamurlu tabanlarda, deniz çayırlarında ve alg örtüleri arasında yaşar.

Küçük boyları nedeniyle doğada çıplak gözle nadiren fark edilirler ve çoğunlukla bilimsel örneklemelerde, alg ya da sediment örneklerinin mikroskop altında incelenmesiyle kaydedilirler. Sığ deniz topluluklarında hem bolluk hem de tür çeşitliliği bakımından önemli bir yer tutarlar ve balıklarla diğer avcı omurgasızlar için besin kaynağıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.