Euthecosomat

Euthecosomata, kabuklu kanatayaklılar (pteropodlar) olarak bilinen Thecosomata grubunun bir alt takımıdır ve halk arasında “deniz kelebekleri” olarak anılan küçük, açık deniz salyangozlarını kapsar. Bu hayvanlar, ataları dipte yaşayan salyangozlardan evrilmiş, ancak bütün yaşamlarını su kolonunda serbest yüzerek geçiren plankton canlılarıdır. Ayakları, kelebek kanadına benzeyen iki yüzgece (parapodium) dönüşmüştür; bu yüzgeçleri çırparak suda adeta uçarcasına ilerlerler.

Grubun en belirgin özelliği, kalsiyum karbonatın aragonit adı verilen formundan yapılmış ince, çoğu kez saydam bir kabuk taşımalarıdır. Kabuk biçimi gruba göre değişir: Limacina gibi cinslerde sarmal ve sol yönde kıvrılmışken, Cavoliniidae, Creseidae ve Cliidae gibi familyalarda iğne, koni, şişe ya da küre biçimli ve simetriktir. Boyları genellikle birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasındadır.

Euthecosomatalar, salgıladıkları geniş mukus ağlarıyla sudaki küçük plankton canlılarını ve organik parçacıkları yakalayarak beslenir. Dünya okyanuslarının tamamında, kutup denizlerinden tropik sulara kadar yayılmışlardır ve bazı bölgelerde çok yoğun sürüler oluşturabilirler. Balıklar, deniz kuşları, balinalar ve çıplak kanatayaklılar (Gymnosomata) gibi pek çok canlı için önemli bir besin kaynağıdırlar. Ölen bireylerin kabukları dibe çökerek karbonun okyanus derinliklerine taşınmasına katkıda bulunur ve bazı bölgelerde pteropod çamuru denen tortulları oluşturur.

Aragonit kabukları kolay çözündüğü için euthecosomatalar okyanus asitlenmesine karşı en duyarlı canlılar arasında kabul edilir; bu nedenle deniz kimyasındaki değişimlerin izlenmesinde gösterge canlılar olarak yoğun biçimde incelenirler. Akdeniz’de de çeşitli türleri planktonda bulunur.