Ecballium elaterium

Eşek hıyarı (Ecballium elaterium), kabakgiller (Cucurbitaceae) familyasından, yerde yayılan, tüylü ve kaba görünümlü çok yıllık otsu bir bitkidir. Diğer kabakgillerin aksine sülükleri yoktur. Yaprakları üçgenimsi-yürek biçimli, kalın, dalgalı kenarlı ve sert tüylüdür. Çiçekleri sarı renkli ve tek eşeylidir; yaz boyunca açar.

Türün en bilinen özelliği, 3–5 cm uzunluğundaki yeşil, tüylü, oval meyvesidir. Olgunlaştığında meyve saptan kopar ve içindeki basınç sayesinde tohumlarını sıvı ile birlikte metrelerce uzağa fırlatır. Bu nedenle dokunulduğunda patlayan meyveleriyle tanınır.

Akdeniz havzası kökenlidir; yol kenarlarında, çöplüklerde, harabelerde ve bozulmuş kuru alanlarda yaygın olarak yetişir. Türkiye'de özellikle kıyı bölgelerinde sık görülür. Sitede Sinop ilinde kaydedilmiştir.

Bitki, özellikle meyve özsuyu, güçlü etkili kukurbitasinler içerir ve zehirlidir. Halk arasında sinüzit tedavisi amacıyla buruna damlatılması ciddi zehirlenmelere ve mukoza hasarına yol açabilir; bilinçsiz kullanımı tehlikelidir.