Dialychone collaris (Langerhans, 1880)

Dialychone collaris, halkalı solucanlar (Annelida) şubesinin çok kıllılar (Polychaeta) sınıfına, Sabellida takımına ve Sabellidae familyasına ait bir deniz solucanı türüdür. Dialychone cinsi, 2007 yılında Chone cinsinden ayrılarak tanımlanmıştır. Cinsin üyeleri küçük ve ince gövdeli, yumuşak zeminlerde yaşayan sabellidlerdir; solungaç tacı dokunaçları tabanda bir zarla birbirine bağlıdır.

Sabellidae üyeleri, başın önünde taç biçiminde açılan ve dallanmış dokunaçlardan (radiyollerden) oluşan solungaç tacıyla tanınır. Bu taç hem solunumda hem de beslenmede görev yapar: dokunaçlar üzerindeki kirpikler su akıntısı oluşturur, sudaki askıda organik parçacıklar, planktonik canlılar ve detritus yakalanarak ağza taşınır. Hayvan tehlike sezdiğinde tacını hızla tüpünün içine çeker; bu nedenle grup genel olarak “yelpaze solucanları” ya da “tüy tozu solucanları” olarak bilinir.

Tür adı, gövdenin ön kısmındaki belirgin yaka yapısına gönderme yapar. Boyutu birkaç santimetreyi geçmez; türler arasındaki ayrımda kıl ve kanca biçimleri, yaka yapısı ve dokunaç sayısı gibi mikroskobik özellikler kullanılır.

Bu ailedeki türler, mukus ile birbirine yapıştırdıkları kum, çamur ve ince tortu taneciklerinden esnek bir tüp yapar ve ömürlerini büyük ölçüde bu tüpün içinde geçirir. Tüpler yumuşak zeminlere gömülü olabildiği gibi kaya, kabuk ve deniz çayırı gibi sert yüzeylere de tutturulabilir. Üreme genellikle eşeylidir; yumurta ve spermler suya bırakılır ya da bazı küçük türlerde yavrular tüpün içinde korunur. Larvalar kısa bir planktonik dönemin ardından zemine yerleşir. Süspansiyonla beslenen bu solucanlar suyun süzülmesine katkıda bulunur, bentik besin ağında balıklar ve diğer omurgasızlar için önemli bir besin kaynağıdır.

Tür Akdeniz’den bilinmektedir ve sığ kıyı sularından daha derin kesimlere kadar kumlu ve çamurlu zeminlerde bulunur. Türkiye denizlerindeki durumu hakkında ayrıntılı bilgi sınırlıdır; tür, kıyılarımıza ait çok kıllı solucan listelerinde yer almaktadır.