Dendrobaena orientaloides Zicsi, 1985

Dendrobaena orientaloides, Lumbricidae familyasından bir toprak solucanıdır ve Zicsi tarafından 1985 yılında tanımlanmıştır. Adı, yakın akrabası olan Dendrobaena orientalis türüne benzerliğine işaret eder. Doğu Akdeniz ve Anadolu çevresinden bilinen Dendrobaena türleri arasındadır.

Dendrobaena cinsinin üyeleri genellikle küçük ve orta boylu, sırt tarafı çoğunlukla kırmızımsı, morumsu veya kahverengimsi pigmentli solucanlardır. Cinsin türleri özellikle Avrupa, Kafkasya ve Anadolu'da çeşitlilik gösterir; dağlık bölgelerde dar yayılışlı pek çok tür ve alttür tanımlanmıştır. Bu solucanlar çoğunlukla yaprak döküntüsünde, çürüyen odunda, yosun altında ve toprağın üst katmanlarında yaşar ve ölü bitki maddesinin parçalanmasında rol oynar.

Lumbricidae familyası, Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde en yaygın ve en iyi bilinen toprak solucanı familyasıdır. Bu familyanın üyelerinin vücudu çok sayıda halkadan (segmentten) oluşur; her halkada dört çift küçük kıl (seta) bulunur ve hayvan bu kılların yardımıyla toprakta tutunarak ilerler. Erginlerde vücudun ön kısmında, üreme döneminde belirginleşen, kalınlaşmış ve bez bakımından zengin bir kuşak olan klitellum yer alır. Klitellumun hangi halkalar üzerinde başladığı ve bittiği, erkek üreme açıklığının konumu ve sperm keselerinin sayısı, türlerin ayırt edilmesinde kullanılan başlıca özelliklerdir; bu nedenle pek çok tür ancak uzman incelemesi ve diseksiyonla kesin olarak tanınabilir.

Anadolu, Kafkasya ve Balkanlar ile birlikte toprak solucanı çeşitliliği bakımından zengin bir bölgedir. Özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısında yapılan araştırmalarla bölgeden çok sayıda yeni Lumbricidae türü ve alttürü tanımlanmıştır. Bu türlerin önemli bir kısmı yalnızca birkaç toplama kaydından bilinmekte olup yayılışları, yaşam alanı tercihleri ve biyolojileri hakkındaki bilgiler sınırlıdır; bu nedenle yaşam özellikleri çoğunlukla cinsin ve familyanın genel özelliklerinden çıkarılır.

Ekolojik açıdan toprak solucanları ekosistemlerin en önemli canlıları arasında sayılır. Bitki artıkları ve organik maddeyle karışık toprağı yutarak sindirir, besin maddelerinin döngüsünü hızlandırır ve dışkılarıyla toprağa verimli, kırıntılı bir yapı kazandırırlar. Açtıkları galeriler toprağın havalanmasını, suyun süzülmesini ve bitki köklerinin gelişmesini kolaylaştırır. Ayrıca kuşlar, memeliler, sürüngenler, amfibiler ve pek çok omurgasız için önemli bir besin kaynağıdır. İnsanlar için tehlikeli değildir; tam tersine tarım ve bahçecilikte toprak sağlığının göstergesi olarak kabul edilir.