Octodrilus complanatus (Dugés, 1828)

Octodrilus complanatus, Lumbricidae ailesinin Octodrilus cinsine ait iri bir halkalı solucan türüdür. Fransız zoolog Antoine Dugès tarafından 1828 yılında tanımlanmıştır. Tür adı Latince “yassılaştırılmış” anlamına gelir ve vücudun, özellikle arka kısmının, belirgin biçimde yassı olmasına işaret eder.

Akdeniz bölgesinin en büyük solucanlarından biridir; erginleri genellikle 15 cm'yi aşan uzunluklara ulaşır. Rengi grimsi, kahverengimsi ya da soluk morumsu tonlarda olabilir.

Bu cinsin üyeleri genellikle iri yapılı solucanlardır; bazı türleri 20 cm'yi aşan uzunluklara ulaşabilir. Toprakta derine inen dikey galeriler açar, geceleri yüzeye çıkarak düşmüş yaprakları ve bitki artıklarını galerilerine çekerler. Bu davranışlarıyla toprağın derin katmanlarının havalanmasına ve organik maddenin toprağa karışmasına önemli katkı sağlarlar.

Tür Batı ve Orta Akdeniz havzasında, özellikle Fransa, İtalya, İber Yarımadası ve Kuzey Afrika'da yaygındır; Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bağ, zeytinlik, çayır ve orman topraklarında bulunur. Kurak yaz aylarını toprağın derinliklerinde hareketsiz geçirir. Toprak verimliliğine katkısı büyük olup insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.

Lumbricidae ailesinin üyeleri, vücutları çok sayıda halkadan (segmentten) oluşan, her halkada dört çift kısa kıl (seta) taşıyan karasal solucanlardır. Erginlerde vücudun ön üçte birlik kısmında, eyer biçiminde kalınlaşmış bir bölge olan klitellum bulunur. Klitellumun hangi halkalar arasında yer aldığı, erkek eşey açıklıklarının konumu ve tüberkül adı verilen kabartıların dizilişi, ailedeki cins ve türlerin ayırt edilmesinde kullanılan başlıca özelliklerdir; bu nedenle türlerin kesin tanımı çoğunlukla mikroskop altında yapılan ayrıntılı incelemeyi gerektirir.

Halkalı solucanlar hermafrodittir; her birey hem erkek hem dişi üreme organlarına sahiptir, ancak çoğu tür çiftleşerek sperm değiş tokuşu yapar. Döllenmiş yumurtalar klitellumun salgıladığı bir kokon içinde toprağa bırakılır ve yavrular bu kokondan küçük solucanlar olarak çıkar; larva evresi yoktur. Solucanlar deri yoluyla solunum yaptıklarından nemli ortama bağımlıdır; kurak ve soğuk dönemleri genellikle toprağın derin katmanlarında, kıvrılıp hareketsiz kalarak geçirirler.