Dasybranchus caducus (Grube, 1846)

Dasybranchus caducus, kıl solucanları (Polychaeta) sınıfının Capitellidae familyasına ait, iri yapılı bir deniz solucanıdır. 19. yüzyılın ortasında tanımlanmış olup Akdeniz'den bilinen türler arasındadır.

Dasybranchus cinsinin üyeleri familyanın iri yapılı temsilcileri arasındadır; karın segmentlerinde dallı solungaçlar bulunması bu cinsi tanımada yardımcı olur. Gövdeleri uzun ve kırılgandır, renkleri genellikle kırmızıdan kahverengiye değişir. Capitellidae familyasının üyeleri, ilk bakışta toprak solucanlarını andıran, ince uzun ve silindirik gövdeli deniz kıl solucanlarıdır. Başları küçük, koni biçimli bir prostomiyumla sonlanır; göz, anten ve palp gibi belirgin baş uzantıları yoktur ya da çok küçüktür. Parapodyumları zayıf gelişmiştir ve vücut, kıl (seta) tiplerinin farklılaştığı göğüs (toraks) ile karın (abdomen) bölgelerine ayrılır. Göğüs segmentlerinin sayısı ve bu segmentlerde sert kıllar ile kancalı kılların dağılımı, cinsleri ayırt etmede kullanılan temel özelliklerdir.

Bu solucanlar çoğunlukla çamurlu ve kumlu deniz tabanlarında, sedimentin içinde kazdıkları tüneller veya ince tüpler içinde yaşar. Tortu yiyicidirler; sedimenti yutarak içindeki organik maddeyi sindirir, geri kalanını dışkı topakları hâlinde bırakırlar. Bu davranışlarıyla tabanın havalanmasına ve organik maddenin geri dönüşümüne önemli katkı sağlarlar. Kanlarında hemoglobin bulunduğundan pek çok türün rengi kırmızımsıdır; bu özellik oksijeni az olan çamurlarda yaşamalarını kolaylaştırır.

Uzun, kırmızımsı ve kolayca parçalanan gövdesi vardır; adı da bu kırılganlığa işaret eder. Kumlu ve çamurlu tabanlarda, taş altlarında ve deniz çayırlarının köklerinin arasında yaşar, sedimentteki organik maddeyle beslenir. Familyanın görece büyük türlerinden biri olduğundan kıyı taramalarında gözle de fark edilebilir.

Kapitellidler ayrı eşeyli ya da bazı türlerde hermafrodittir; yumurtalarını çoğunlukla tüp veya tünel içinde bırakırlar ve larvaları kısa bir süre planktonda yaşadıktan sonra tabana yerleşir. Kıyı balıkları, yengeçler ve dip ile beslenen kuşlar için önemli bir besin kaynağıdırlar. Deniz tabanı canlı topluluklarının izlendiği çevresel çalışmalarda sık kullanılan bir gruptur.