Cyclosquamata

Cyclosquamata, kemikli balıklar (Teleostei) içinde yer alan ve günümüzde esas olarak kertenkele balıkları takımını (Aulopiformes) kapsayan bir gruptur. Adı, pullarla ilgili yapısal özelliklere gönderme yapar. Grup dünya genelinde birkaç yüz tür içerir ve büyük kısmı denizlerde yaşar.

Grubun üyeleri, iç anatomideki bazı ortak özelliklerle, özellikle solungaç yaylarının ve çene kemiklerinin yapısıyla tanımlanır. Dış görünüşleri ise oldukça çeşitlidir. Kertenkele balıkları (Synodontidae) uzun, silindirik gövdeli, iri ağızlı ve sivri dişli dip balıklarıdır; kertenkeleyi andıran başları gruba adını vermiştir. Birçok türde sırt yüzgecinin arkasında küçük bir yağ yüzgeci bulunur. Derin deniz üyeleri arasında ise iri dişli, uzun gövdeli ve tuhaf görünüşlü balıklar yer alır.

Cyclosquamata üyeleri sığ kıyı sularından okyanusların binlerce metre derinliğine kadar çok farklı ortamlarda yaşar. Çoğu yırtıcıdır; kumlu zeminde gizlenerek pusu kurar ve geçen balıkları ani bir hamleyle yakalar. Derin deniz türlerinin önemli bir kısmı erselik, yani hem erkek hem dişi üreme organlarına sahiptir; bu özellik, eş bulmanın zor olduğu derin denizlerde bir uyum olarak değerlendirilir.

Akdeniz'de kertenkele balığı (Synodus saurus) gibi temsilcileri bulunur. Bazı türler Hint-Pasifik'ten Akdeniz'e geçiş yapmıştır. Ekonomik önemleri genellikle sınırlıdır, ancak bazı türler yerel balıkçılıkta değerlendirilir.