Cyclope neritea (Linnaeus, 1758)

Cyclope neritea, Neogastropoda takımının Nassariidae familyasına ait küçük bir deniz salyangozudur. Güncel sınıflandırmalarda Tritia neritea adıyla Tritia cinsi içinde değerlendirilir. Akdeniz, Karadeniz ve doğu Atlantik kıyılarında yaygındır. Kabuğu familyanın diğer üyelerinden farklı olarak basık, alçak ve yuvarlaktır; üstten bakıldığında bir Nerita kabuğunu andırır ve tür adı da bu benzerlikten gelir. Kabuk düzgün, parlak ve genellikle kahverengi, krem ya da gri tonlardadır; alt yüzde geniş bir nasır tabakası bulunur.

Nassariidae familyasının üyeleri dünya denizlerinde geniş yayılış gösteren, birkaç yüz türü kapsayan bir gruptur. Kabukları genellikle küçük, oval ya da koni biçimlidir; ağız açıklığının alt ucunda kısa ve geriye kıvrık bir sifon kanalı bulunur. Ayakları geniş ve hareketlidir, başın önünde uzun bir sifon taşırlar. Bu sifon, sudaki kimyasal izleri algılayan güçlü bir koku organına su taşır.

Bu salyangozlar çoğunlukla kumlu ve çamurlu diplerde yaşar; gün boyunca kumun içine gömülüp yalnızca sifonlarını dışarıda bırakırlar. Ölü balık, yengeç ve diğer hayvan kalıntılarının kokusunu uzaktan algılayarak hızla leşe yönelirler. Bu nedenle deniz tabanının temizlenmesinde ve organik maddenin geri dönüşümünde önemli rol oynarlar. Ayrı eşeylidirler; dişiler yumurtalarını deniz çayırlarına, taşlara veya kabuklara yapıştırdıkları küçük, saydam kapsüller içine bırakır. Larvalar genellikle bir süre planktonda yaşadıktan sonra dibe yerleşir.

Bu tür özellikle kumlu sığ kıyılarda, lagünlerde ve haliçlerde bol bulunur; tuzluluk değişimlerine dayanıklıdır ve dalga çekildiğinde kumda iz bırakarak hızla hareket eder. Avrupa kıyılarındaki türlerin çoğu bugün Tritia cinsine aktarılmıştır; eski kaynaklarda bunlar Nassarius ya da Hinia adlarıyla geçer. Bu küçük salyangozların boş kabukları sıklıkla münzevi yengeçler tarafından ev olarak kullanılır. Kabuklarının sağlam yapısı sayesinde fosil kayıtlarında da iyi korunurlar ve deniz çökellerinin yaşlandırılmasında, eski kıyı ortamlarının yeniden canlandırılmasında yararlanılan gruplar arasındadırlar. Kıyı kirliliğine ve bazı kirleticilere duyarlı olmaları nedeniyle, yakın akrabalarıyla birlikte deniz ortamının sağlığını izlemede gösterge canlı olarak da kullanılırlar.