Crocus olivieri subsp. olivieri

Crocus olivieri subsp. olivieri, süsengiller (Iridaceae) familyasından, Crocus cinsine bağlı bir çiğdem alttürüdür. Tür adı, 18. yüzyılda Osmanlı topraklarında doğa araştırmaları yapan Fransız doğa bilimci G. A. Olivier'den gelir. Tür Balkanlar ve Anadolu'da yayılış gösterir; tipik alttür bu yayılışın önemli bir kısmını oluşturur.

Crocus cinsinin üyeleri yumrulu (korm), çok yıllık otsu bitkilerdir. Yumru, türe göre değişen lifli, ağsı ya da zarsı bir kılıfla örtülüdür ve bu kılıfın yapısı tür ayrımında önemli bir özelliktir. Yapraklar dar, şeritsi ve çoğunlukla ortasında belirgin beyaz bir çizgi taşır. Çiçek, toprak yüzeyine yakın açılan uzun bir tüp üzerinde altı tepal, üç başçık ve üç kollu ya da daha fazla dallanmış bir dişicik borusundan oluşur. Bitkinin gövdesi neredeyse toprak altında kalır; tohum kapsülü çoğu türde çiçeklenmeden sonra toprak yüzeyine doğru yükselir.

Crocus olivieri, kış sonu ve ilkbahar başında açan, parlak turuncu sarı çiçekli bir çiğdemdir. Dış tepallerin dış yüzünde bazen kahverengimsi çizgiler ya da lekeler bulunabilir. Dişicik borusu çok sayıda ince kola ayrılır; bu özellik türü benzer sarı çiçekli çiğdemlerden ayırmada yardımcı olur. Yapraklar görece geniştir. Kayalık yamaçlar, makilik ve frigana alanları, seyrek ormanlar ve çayırlar türün tipik yaşam alanlarıdır.

Çiğdemler, kış sonunda ya da sonbaharda açan çiçekleriyle arılar ve diğer erken uçan böcekler için önemli bir polen ve nektar kaynağıdır. Yumrular kemirgenler ve yaban domuzu gibi hayvanlar tarafından yenebilir. Cinsin en tanınmış kültür bitkisi, dişicik kollarından safran elde edilen Crocus sativus'tur. Türkiye, cinsin dünyadaki en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir ve ülkede çok sayıda endemik tür ve alttür bulunur. Doğadan yumru sökülmesi, otlatma ve habitat kaybı bazı yayılışı dar taksonlar için başlıca tehditlerdir; bu nedenle çiğdemlerin doğadan toplanmaması, yalnızca yerinde gözlemlenip fotoğraflanması önerilir.