Crepidula fornicata (Linnaeus, 1758)

Crepidula fornicata, Calyptraeidae familyasına ait bir deniz salyangozudur. Kabuğunun alt yüzündeki yarım bölme, ters çevrildiğinde bir terliği andırdığından birçok dilde “terlik salyangozu” olarak bilinir. Kuzey Amerika’nın Atlantik kıyılarına özgü olan bu tür, dünyanın en başarılı istilacı deniz yumuşakçalarından biridir.

Kabuk oval, kubbe biçimli ve birkaç santimetre uzunluktadır. Dış yüzey genellikle krem, beyazımsı ya da açık kahverengi zemin üzerinde kırmızımsı kahverengi çizgi ve lekeler taşır. Kabuğun iç kısmında, açıklığın yaklaşık yarısını kaplayan beyaz bir raf bulunur. Bireyler sıklıkla üst üste yığılarak zincir şeklinde kümeler oluşturur; bu yığınlarda alttaki büyük bireyler dişi, üsttekiler ise erkektir.

Tür, yaşamı boyunca önce erkek sonra dişi olan ardışık hermafroditlere tipik bir örnektir: yığının tabanındaki bireyler dişiye dönüşürken, yeni yerleşen genç bireyler erkek olarak gelişir. Solungaçlarıyla sudaki plankton ve organik parçacıkları süzerek beslenir. Dişiler yumurta kapsüllerini kabuklarının altında korur; larvalar planktonda yaşar ve geniş alanlara dağılabilir.

Crepidula fornicata, istiridye yetiştiriciliği ve gemi trafiğiyle Avrupa’ya taşınmış, özellikle Kuzey Atlantik kıyılarında çok yoğun popülasyonlar oluşturmuştur. Akdeniz’in bazı bölgelerinden de kaydı bulunmaktadır. Yoğun olduğu yerlerde deniz tabanının yapısını değiştirir, istiridye ve midye gibi ticari türlerle besin ve alan için rekabet eder. İnsanlar için doğrudan tehlike oluşturmaz.

Calyptraeidae familyası dünya denizlerinde geniş bir yayılışa sahiptir ve kabuk içindeki raf ya da levha benzeri yapı familyanın en belirgin ortak özelliğidir. Bu yapı, hayvanın iç organlarını destekler ve kabuğun zemine sıkıca oturmasına yardımcı olur.