Craniella cranium (Müller, 1776)

Craniella cranium, Tetillidae familyasına ait bir deniz süngeridir. Kuzeydoğu Atlantik'te yaygın olan bu tür, Akdeniz'den de bildirilmiştir. Tür adı, kafatasını andıran yuvarlak gövdesinden gelir. Genellikle birkaç santimetre çapında, top ya da hafif basık küre biçimli, sarımsı gri ya da açık kahverengi bir gövdeye sahiptir; yüzeyi dışarı uzanan iğneler nedeniyle tüylü bir görünüm kazanır.

Tetillidae familyasının üyeleri çoğunlukla yuvarlak gövdeli süngerlerdir. İskelet iğneleri gövdenin merkezinden yüzeye doğru ışınsal biçimde uzanır. Bu familyanın bazı türleri gövdelerinin alt kısmından çıkan iğne demetleriyle yumuşak zemine tutunabilir.

Bu tür, Tetractinellida takımında yer alır. Bu takımın üyeleri silisten yapılmış iskelet iğnelerinin (spikül) dört kollu, çapa ya da çatal biçimli büyük iğneler (triaen) içermesiyle tanınır. Bu iğneler genellikle gövdenin merkezinden yüzeye doğru ışınsal biçimde dizilir ve süngere sert, dayanıklı bir yapı kazandırır. Türlerin kesin ayrımı çoğunlukla ancak mikroskop altında iğne tiplerinin ve boyutlarının incelenmesiyle yapılabilir.

Süngerler (Porifera) gerçek doku ve organları bulunmayan, en basit yapılı çok hücreli hayvanlardır. Vücutları, suyu küçük gözeneklerden içeri alıp daha büyük açıklıklardan (oskül) dışarı veren bir kanal sistemiyle örülüdür. Bu kanallardaki kamçılı yaka hücreleri suyu sürekli hareket ettirir; sudaki bakteriler, tek hücreli algler ve ince organik parçacıklar bu hücrelerce süzülerek besin olarak kullanılır. Böylece süngerler bulundukları ortamda suyun temizlenmesine katkı sağlayan önemli süzücü canlılardır.

Kayalık ve çakıllı zeminlerde, sığdan derin sulara kadar bulunabilen bu tür, üzerinde ve çevresinde pek çok küçük omurgasıza yaşam alanı sağlar.

Bu süngere ilişkin özel bir koruma statüsü bilinmemektedir. Süngerler insanlar için tehlikeli değildir; ancak bazı türlerin dokusundaki ince iğneler ve kimyasal maddeler çıplak elle tutulduğunda deride hafif tahriş yapabilir. Bu nedenle dalışlarda süngerlere dokunmamak hem kişinin hem de canlının sağlığı açısından en doğru davranıştır.