Çöpçü balığı (Orthrias insignis)

Orthrias insignis, taş çöpçüsü balıklarından küçük bir tatlı su balığıdır. Günümüzde genellikle Oxynoemacheilus insignis adıyla anılır. Toplam boyu çoğunlukla 10 cm'nin altında kalır; açık zemin üzerinde belirgin koyu lekeler taşır.

Sitede Cobitidae altında listelenmesine karşın bu tür, günümüz sınıflandırmasında taşyiyenlerden ayrı tutulan Nemacheilidae familyasına, yani taş çöpçüsü balıklarına dahil edilir. Bu familyanın üyeleri küçük, uzun ve silindirik gövdeli dip balıklarıdır. Ağız aşağıya bakar ve çevresinde dokunma ile tat almaya yarayan üç çift bıyık bulunur. Pulları çok küçük ya da gömülüdür, deri kaygan bir mukusla örtülüdür. Taşyiyenlerden farklı olarak gözün altında dikleşebilen bir diken bulunmaz. Kuyruk yüzgeci düz kesik ya da hafifçe çatallıdır. Familya Avrasya ve Kuzey Afrika'da yüzlerce türle temsil edilir; Anadolu, özellikle Oxynoemacheilus cinsi açısından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir ve son yıllarda bu bölgeden çok sayıda yeni tür tanımlanmıştır.

Bu balıklar çoğunlukla berrak, oksijence zengin, taşlı ya da çakıllı zeminli dere ve ırmaklarda, bazen de göl kıyılarında yaşar. Gündüzleri taşların altında saklanır, alacakaranlıkta ve gece daha etkin olur. Bıyıklarıyla dibi yoklayarak böcek larvaları, küçük kabuklular ve diğer omurgasızlarla beslenir. Üreme genellikle ilkbahar ve yaz başında olur; yumurtalar çakıllı zemine bırakılır. Bireyler genellikle birkaç yıl yaşar ve ilk yaşlarının sonunda üreme olgunluğuna erişir. Kendileri de alabalık gibi yırtıcı balıklar, su kuşları ve su yılanları için önemli bir besin kaynağıdır.

Tür, Doğu Akdeniz'e dökülen Levant akarsularında yayılış gösterir. Dar yayılışlı pek çok Anadolu taş çöpçüsü gibi bu tür de baraj yapımı, aşırı su çekimi, kuraklık ve kirlilik nedeniyle yaşam alanlarının daralmasından etkilenir. Küçük boyları nedeniyle ekonomik değerleri yoktur, ancak akarsu ekosistemlerinin sağlığını gösteren önemli canlılardır ve Anadolu tatlı su faunasının zenginliğini yansıtırlar.