Çöpçü balığı (Cobitis vardarensis)

Cobitis vardarensis, taşyiyengiller (Cobitidae) familyasından küçük bir tatlı su balığıdır. Adını Balkanlar'daki Vardar nehrinden alır ve Ege Denizi'ne dökülen Balkan akarsularıyla ilişkili bir türdür. Bu cinsin üyeleri halk arasında çöpçü balığı ya da taş yiyen olarak bilinir.

Cobitis türleri genellikle 5–10 cm boyunda, uzun, ince ve yanlardan basık vücutlu balıklardır. Alt konumlu ağzın çevresinde üç çift kısa bıyık bulunur; gözün altında ise dikleştirilebilen çatallı küçük bir diken yer alır. Açık renkli zemin üzerinde koyu benek ve lekelerden oluşan sıralar tipiktir. Erkekler, göğüs yüzgecinin dibindeki kemiksi bir yapıyla dişilerden ayrılır.

Bu cinsin üyeleri kumlu ya da ince çakıllı tabanlı, temiz ve yavaş akan akarsularda ve göl kıyılarında yaşar. Gündüz kuma gömülerek saklanır, alacakaranlıkta ve gece etkin olurlar. Kumu ağızlarından geçirip süzerek küçük omurgasızları, algleri ve organik parçacıkları yerler. Üreme ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleşir.

Balkanlar ve Anadolu, Cobitis cinsinin en çeşitli olduğu bölgeler arasındadır ve türlerin büyük kısmı belirli nehir havzalarına özgüdür. Bu dar yayılış, onları su çekimi, kuraklık, kirlilik ve akarsu yataklarının değiştirilmesine karşı hassas kılar. Küçük boyutlarına karşın, besin zincirinde balıklar ve kuşlar için önemli bir besin kaynağıdırlar.