Çöpçü balığı (Cobitis splendens)

Cobitis splendens, taşyiyengiller (Cobitidae) familyasından küçük bir tatlı su balığıdır. Tür adı Latince “parlak, gösterişli” anlamına gelir. Halk arasında çöpçü balığı ya da taş yiyen olarak bilinen Cobitis cinsinin Anadolu'ya özgü türlerinden biridir.

Bu cinsin üyeleri genellikle 5–10 cm boyunda, ince uzun ve yanlardan basık vücutlu balıklardır. Alt konumlu ağzın çevresinde üç çift bıyık, gözün altında ise dikleştirilebilen çatallı bir diken bulunur. Vücudun açık zemini üzerinde koyu leke sıraları yer alır. Türler arasındaki farklar lekelerin biçimi ve dizilişi, pul yapısı ve erkeklerin göğüs yüzgecindeki kemiksi yapı gibi özelliklere dayanır.

Cobitis türleri kumlu ya da ince çakıllı tabanlı, temiz su akarsularda ve göllerde yaşar. Gündüz kuma gömülerek gizlenir, akşamları ve gece beslenirler. Kumu ağızlarından geçirip süzerek içindeki küçük omurgasızları, alg ve organik maddeleri yerler. Yumurtlama genellikle ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleşir.

Türkiye, bu cins açısından olağanüstü bir çeşitliliğe sahiptir ve türlerin önemli bir kısmı yalnızca belirli havzalarda yaşar. Dar yayılışlı olmaları nedeniyle bu balıklar su çekimi, kuraklık, kirlilik ve yaşam alanı bozulmasına karşı oldukça hassastır. Tatlı su ekosistemlerinin sağlığının göstergeleri arasında sayılabilecek bu küçük balıklar, besin zincirinde de önemli bir yer tutar.