Chiton olivaceus Spengler, 1797

Chiton olivaceus, güncel sınıflandırmada Rhyssoplax olivacea adıyla anılan, kitonlar (Polyplacophora) sınıfının Chitonida takımına ve Chitonidae ailesine bağlı bir deniz yumuşakçasıdır. Kitonlar, sırtlarında birbirine eklemli sekiz kalkerli plaka taşıyan, ilkel görünümlü ve tamamen denizel yumuşakçalardır.

Bu türün bireyleri genellikle 2–4 cm uzunluğundadır. Vücut oval ve yassıdır; sırttaki sekiz plaka, kenarda kas yapılı bir kuşakla (gördel) çevrilidir. Rengi oldukça değişkendir: zeytin yeşili, kahverengi, kırmızı, turuncu ve sarı tonlarında, çoğu zaman benekli ya da çizgili bireyler görülebilir. Plakaların yüzeyinde ince oluklar ve kabartılar bulunur, kuşak ise küçük pullarla kaplıdır.

Rhyssoplax olivacea sığ sularda, gelgit bölgesinin altından birkaç on metre derinliğe kadar kayaların ve taşların altında yaşar. Gün ışığından kaçınır ve genellikle geceleri aktif hale gelir. Radula adı verilen, demir içeren sert dişlerle donanmış dilini kullanarak kaya yüzeyindeki algleri ve mikroorganizma tabakasını kazıyarak beslenir. Güçlü kaslı ayağıyla kayalara sıkıca tutunur; yerinden sökülürse tespihböceği gibi kıvrılabilir. Ayrı eşeylidir ve yumurtalarını suya bırakır.

Tür, Akdeniz'de yaygındır ve Atlantik'in komşu kıyılarında da bulunur. Akdeniz kıyılarında en sık rastlanan kitonlardan biridir. İnsanlar için tehlikeli değildir ve ekonomik bir önemi yoktur. Kayalık kıyı ekosistemlerinde alg örtüsünün denetlenmesinde rol oynar ve balıklar ile yengeçler için besin kaynağıdır.

Kitonların sırt plakalarında estet adı verilen, ışığa duyarlı küçük duyu organları bulunur; bazı türlerde bunlar basit göz yapıları içerir. Bu organlar sayesinde hayvan gölge ve ışık değişimlerini algılayarak saklanma davranışını düzenler. Kitonlar, yumuşakçaların evrimini anlamak açısından da bilimsel olarak önemli bir gruptur.