Cerianthus membranacea (Spallanzani, 1784)

Cerianthus membranacea (çoğunlukla Cerianthus membranaceus olarak da yazılır), Cnidaria şubesinin Anthozoa sınıfına bağlı Ceriantharia grubundan, Cerianthidae familyasına ait bir tüp anemonudur. Görünüş olarak deniz şakayıklarına benzese de onlardan ayrı bir grupta yer alır ve Akdeniz’in en dikkat çekici yumuşak tabanlı canlılarından biridir.

Bu canlı, kendi salgıladığı mukus ve özel yakıcı hücrelerin (ptikosit) iplikleriyle oluşturduğu, keçeye benzer uzun bir tüp içinde yaşar. Tüp kumlu ya da çamurlu tabana dikey olarak gömülüdür ve hayvan tehlike anında tamamen bu tüpün içine çekilebilir. Dışarıda iki halka hâlinde dokunaçlar görülür: dışta uzun ve ince dokunaçlardan oluşan geniş bir taç, içte ise ağzı çevreleyen daha kısa dokunaçlar bulunur. Renkleri beyaz, krem, mor, kahverengi, turuncu ve siyah tonlar arasında çok değişkendir; açık dokunaç tacı birkaç on santimetre çapa ulaşabilir.

Tüp anemonları çoğunlukla geceleri aktif olur ve dokunaçlarını açarak sudaki planktonik canlıları, küçük omurgasızları ve organik parçacıkları yakalar. Sığ sulardan daha derin kıta sahanlığı tabanlarına kadar çamurlu ve kumlu alanlarda, özellikle korunaklı koylarda bulunur. Uzun ömürlü oldukları ve aynı yerde yıllarca yaşayabildikleri bilinir. Tüpleri bazı küçük canlılar için barınak işlevi görür; örneğin bazı foronid solucanları tüpün dış yüzeyine yerleşebilir.

Tür Akdeniz’de ve komşu Doğu Atlantik kıyılarında yaygındır. Dalgıçlar ve sualtı fotoğrafçıları için çekici bir canlıdır. Dokunaçlarındaki yakıcı hücreler insanlarda genellikle hafif bir kaşıntı ya da yanma hissinden öteye geçmez, yine de dokunulmaması önerilir. Dip trolü gibi tabanı tahrip eden avcılık yöntemleri, yaşadığı yumuşak taban habitatlarını olumsuz etkileyebilir.