Cedrus libani

Cedrus libani, Türkiye'de Toros sediri ya da Lübnan sediri olarak bilinen, çamgiller (Pinaceae) familyasına ait iri, uzun ömürlü ve her dem yeşil bir iğne yapraklı ağaçtır. Doğal yayılışı Türkiye'nin Toros Dağları, Lübnan ve Suriye'nin dağlık kesimleriyle sınırlıdır; dünyadaki doğal sedir ormanlarının büyük bölümü Türkiye'de bulunur.

Ağaç 30–40 m'ye kadar boylanabilir. Gençken piramit biçimli olan tepe, yaşlandıkça geniş, yatay ve katmanlı dallardan oluşan yassı bir görünüm kazanır. İğne yaprakları kısa, sert ve koyu yeşil ya da mavimsi yeşildir; kısa sürgünler üzerinde demetler halinde dizilir. Kozalakları dik duran, fıçı biçimli ve iri yapılıdır; olgunlaşmaları yaklaşık iki yıl sürer ve olgunlaşınca dal üzerinde dağılarak tohumlarını serbest bırakır. Kabuğu yaşlı ağaçlarda koyu gri ve pul pul çatlaklıdır.

Toros sediri genellikle 1000–2000 m arasındaki dağlık bölgelerde, kireçtaşı ana kayalı yamaçlarda saf ya da göknar, karaçam ve ardıçla karışık ormanlar oluşturur. Soğuğa ve kuraklığa dayanıklıdır; kışın kar örtüsü altında kalan yüksek yamaçlarda yetişebilir. Yüzlerce yıl yaşayabilen bu ağaçların odunu güzel kokulu, dayanıklı ve çürümeye karşı dirençlidir.

Sedir odunu antik çağlardan beri tapınak, gemi ve saray yapımında değerli bir malzeme olarak kullanılmış, bu nedenle tarih boyunca yoğun kesimlere uğramıştır. Lübnan'da ulusal simge olan ağaç, Türkiye'de de önemli bir orman ağacıdır ve geniş alanlarda ağaçlandırma çalışmalarında kullanılmaktadır. Uluslararası ölçekte korunması gereken türler arasında değerlendirilir; aşırı otlatma, yangın ve iklim değişikliği başlıca tehditlerdendir. Sedir ormanları dağlık bölgelerde toprak erozyonunu önler, su kaynaklarını korur ve pek çok kuş, memeli ve böcek türüne yaşam alanı sunar.