Cedrus libani var. stenocoma (O.Schwarz) Frankis

Cedrus libani var. stenocoma, Toros sediri olarak bilinen Cedrus libani türünün bir varyetesidir ve çamgiller familyasına (Pinaceae) aittir. Bu varyete, ana türe göre daha dar ve sütunumsu ya da konik bir tepe yapısıyla tanımlanmıştır; adındaki “stenocoma” da “dar tepeli” anlamına gelir. Bazı araştırmacılar onu ayrı bir taksondan çok ana türün bir varyasyonu olarak değerlendirir.

Sedir ağaçları kalın, koyu gri ve yaşlandıkça çatlaklı bir kabuğa sahiptir. İğne yaprakları 1–3,5 santimetre kadar uzunlukta olup kısa sürgünler üzerinde demetler halinde dizilir. Erkek kozalaklar sonbaharda polen saçar; dişi kozalaklar fıçı biçimli ve dik durur, iki ya da üç yılda olgunlaşır ve olgunlukta dal üzerinde parçalanarak kanatlı tohumlarını serbest bırakır. Ağaç uzun ömürlüdür ve yüzyıllarca yaşayabilir.

Kurakla kışın soğuğuna dayanıklı olan sedir, kalkerli, taşlı dağ yamaçlarında yetişebilir. Odunu hoş kokulu, dayanıklı ve çürümeye karşı dirençlidir; tarih boyunca gemi yapımında, tapınak ve saray inşaatında kullanılmıştır. Bu yoğun kullanım nedeniyle doğal ormanları eski çağlardan bu yana büyük ölçüde azalmış, günümüzde ise ağaçlandırma çalışmalarında önemli bir tür olarak yeniden yaygınlaştırılmaktadır.

Bu varyete Anadolu’nun güneybatısındaki dağlık bölgelerden tanımlanmıştır ve Toros sedirinin bu kesimdeki topluluklarını temsil eder. Toros sediri genel olarak Türkiye’de Toros Dağları boyunca, Lübnan ve Suriye’de ise daha küçük alanlarda doğal yayılış gösterir; dar tepeli formların soğuğa ve kara iklimine uyumu nedeniyle ağaçlandırma çalışmalarındaki değeri de ilgi görmektedir.