Cedrus libani var. libani

Cedrus libani var. libani, Toros sediri ya da Lübnan sediri olarak bilinen türün tipik varyetesidir. Pinaceae familyasının Cedrus cinsine ait olan bu herdem yeşil ağaç, Doğu Akdeniz dağlarının simge türlerinden biridir ve tarih boyunca kültürel açıdan büyük önem taşımıştır.

Uygun koşullarda 30–40 m’ye ulaşabilen, kalın gövdeli bir ağaçtır. Genç ağaçlar konik bir tepe yapısına sahipken yaşlı ağaçlar katlar halinde yatay uzanan dallarla geniş ve basık tepeli, karakteristik bir görünüm kazanır. İğne yaprakları kısa, sert ve koyu yeşil ya da mavimsi yeşildir; kısa sürgünler üzerinde demetler halinde bulunur. Kozalakları fıçı biçimli, dik duran ve iridir; olgunlaşmaları yaklaşık iki yıl sürer ve ağaç üzerinde pullarına ayrılarak dağılır.

Bu ağaç yüksek dağlarda, genellikle kireçtaşı kökenli topraklarda yetişir. Soğuğa ve kuraklığa oldukça dayanıklıdır; kar yükünü taşıyabilen güçlü dallara sahiptir. Toros göknarı, karaçam ve ardıç türleriyle karışık ya da saf ormanlar oluşturur. Çok uzun ömürlüdür ve yüzlerce yıl yaşayabilir.

Doğal yayılışı Türkiye, Lübnan ve Suriye ile sınırlıdır. Dünyadaki en geniş sedir ormanları Türkiye’deki Toros Dağları’ndadır. Dayanıklı ve güzel kokulu odunu antik çağlardan beri gemi yapımı, tapınaklar ve saraylarda kullanılmıştır. Lübnan bayrağında da yer alır. Lübnan’da aşırı kesimle büyük ölçüde yok olmuşken Türkiye’de ağaçlandırma çalışmalarında yaygın olarak kullanılmaktadır.