Bıyıklı balık (Barbus subquineuneiatus)

Barbus subquincunciatus, sazangiller (Cyprinidae) familyasına ait, Mezopotamya'ya özgü bir bıyıklı balık türüdür. Günümüzde genellikle Luciobarbus subquincunciatus adıyla anılır. Vücudundaki benekli deseniyle akraba türlerinden kolayca ayırt edilen, dikkat çekici bir balıktır.

Uzunca ve güçlü bir vücuda sahiptir; zemin rengi sarımsı ya da zeytin tonlarındadır ve vücudun üzerinde düzenli sıralar halinde dizilmiş belirgin koyu benekler bulunur. Tür adı da bu beneklerin beşli düzenine gönderme yapar. Ağzı aşağıya dönüktür ve iki çift bıyık taşır. Sırt yüzgecinde bıyıklı balıklara özgü kalınlaşmış bir ışın bulunur. Büyük boylara ulaşabilen bir türdür.

Büyük nehirlerin akıntılı, derin ve kayalık ya da çakıllı kesimlerinde yaşar. Dip yakınında beslenir; besinini sucul omurgasızlar, yumuşakçalar, kabuklular ve küçük balıklar oluşturur. Bıyıklı balıkların çoğu gibi üreme döneminde akıntılı ve çakıllı zeminleri tercih eder. Bıyıklı balıkların yumurtalarının zehirli olabileceği bilinir.

Türün yayılışı Dicle ve Fırat nehir sistemlerini kapsar; Türkiye'de Güneydoğu Anadolu'daki bu havzalarda bulunur. Son on yıllarda topluluklarının çok azaldığı bildirilmiş ve tür uluslararası değerlendirmelerde kritik tehlike altındaki türler arasında listelenmiştir. Büyük barajların akarsu yaşam alanlarını durgun sulara dönüştürmesi, aşırı avcılık ve kirlilik başlıca tehditlerdir. Türkiye'de de bu türün av yasağı kapsamında korunması önemlidir.