Bispira viola (Grube, 1863)

Bispira viola, Sabellidae familyasının Bispira cinsine ait bir yelpaze solucanıdır. Tür, 1863 yılında Grube tarafından tanımlanmıştır; tür adı, menekşe rengine gönderme yapar. Bispira cinsinin üyeleri, iki yarım daire biçiminde düzenlenmiş radyollerden oluşan gösterişli solungaç taçlarıyla ve radyollerin üzerindeki küçük göz benekleriyle tanınır.

Sabellidae familyası, “yelpaze solucanları” ya da “tüy tozu solucanları” olarak bilinen tüp yapıcı deniz halkalı solucanlarını kapsar. Bu solucanların en dikkat çekici özelliği, başlarında yer alan ve radyol adı verilen tüysü uzantılardan oluşan taç biçimindeki solungaç demetidir. Vücudun geri kalanı, mukus ve tortu ya da çamurdan yapılmış esnek bir tüpün içinde gizlidir.

Sabellidler süzerek beslenir: radyollerin üzerindeki silli kirpikler su akıntısı oluşturur ve plankton ile asılı organik parçacıkları yakalayarak ağza taşır; parçacıklar büyüklüklerine göre ayıklanır, bir kısmı tüp yapımında kullanılır. Radyoller aynı zamanda solunum organı işlevi görür. Tehlike sezdiklerinde, örneğin bir gölge düştüğünde ya da su titreştiğinde, taçlarını büyük bir hızla tüpün içine çekerler; bazı cinslerde radyollerin üzerinde ışığa duyarlı göz benekleri bulunur.

Bu solucanlar kayalık yüzeylerde, deniz çayırlarında, liman yapılarında, midye ve süngerlerin arasında ya da yumuşak tabanlarda yaşar. Sudaki parçacıkları süzerek suyun berraklaşmasına katkıda bulunur ve sert zemin topluluklarının önemli bir bileşenini oluştururlar. Taç zarar gördüğünde ya da koptuğunda solucan radyollerini yeniden oluşturabilir. Renkli taçları nedeniyle dalgıçların ve sualtı fotoğrafçılarının ilgisini çeker. Familya dünya denizlerinde yüzlerce türle temsil edilir; bazı türler gemiler ve su ürünleri yetiştiriciliği aracılığıyla yeni bölgelere taşınarak yabancı tür olarak yerleşmiştir. İnsanlar için tehlikeli değildirler.