Balistes capriscus Gmelin, 1789

Balistes capriscus, tetik balıkları (Balistidae) familyasına ait, Atlantik Okyanusu’nun her iki kıyısında ve Akdeniz’de yaşayan bir deniz balığıdır. Türkiye’de “çütre” ya da “domuz balığı” gibi yerel adlarla bilinir. Akdeniz’de bulunan tek yaygın tetik balığıdır.

Vücudu yanlardan basık, yüksek ve oval biçimlidir; deri, kalın ve sert, levha benzeri pullarla kaplıdır. Gözler başın oldukça yukarısında yer alır, ağız küçük ama güçlü dişlerle donanmıştır. Birinci sırt yüzgecindeki kalın ve sağlam diken, arkasındaki küçük dikenle kilitlenerek dik tutulabilir; familyaya adını veren bu “tetik” mekanizması balığın kayalık oyuklara sıkıca yerleşmesini sağlar. Rengi grimsi, zeytin ya da kahverengimsi olup gövdede belirsiz koyu bantlar ve mavimsi benekler görülebilir. Genellikle 30–45 santimetre, en fazla 60 santimetre civarına kadar boylanır.

Kayalık zeminlerde, resiflerde, deniz çayırlarının kenarlarında ve batıkların çevresinde yaşar. Güçlü çeneleriyle midye, deniz kestanesi, yengeç ve diğer kabuklu omurgasızları kırarak yer. Üreme döneminde erkekler kumlu zeminde çukur biçiminde yuvalar kazar; dişiler yumurtaları bu yuvalara bırakır ve yumurtalar ebeveynlerce saldırgan biçimde korunur. Bu dönemde dalgıçlara yönelik savunma amaçlı ısırma davranışı görülebilir.

Eti lezzetlidir ve birçok bölgede ticari ve sportif balıkçılıkta avlanır. Türkiye denizlerinde özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında görülür; son yıllarda Marmara ve Karadeniz’e girişlerine ilişkin kayıtlar da bulunmaktadır. Batı Atlantik’teki bazı popülasyonların aşırı avlanmadan etkilendiği bilinmektedir.