Astragalus cicer

Astragalus cicer, baklagiller (Fabaceae) familyasının geven (Astragalus) cinsine ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı, şişkin meyvelerinin nohudu (Cicer) andırmasından gelir. Geven cinsi, çiçekli bitkilerin en kalabalık cinsidir ve Anadolu bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir.

Bitki, toprak altında yayılan köksaplar sayesinde geniş kümeler oluşturur. Gövdeleri yükselici ya da yere yatık, genellikle yarım metreyi aşabilen uzunluktadır. Yaprakları çok sayıda küçük yaprakçıktan oluşan tüysü bileşik yapıdadır. Kelebek biçimli çiçekleri soluk sarı ya da krem renkli olup yaprak koltuklarından çıkan yoğun salkımlarda toplanır. En belirgin özelliği, olgunlaştığında şişkin, yuvarlakça, kâğıt gibi ince duvarlı ve üzeri tüylü meyveleridir. Çiçeklenme yaz başında gerçekleşir.

Tür, çayırlar, orman kenarları, çalılıklar, yol kenarları ve bozkır benzeri açık alanlarda yetişir; soğuğa ve kuraklığa oldukça dayanıklıdır. Doğal yayılışı Avrupa’nın orta ve güney kesimlerinden Kafkasya ve Batı Asya’ya kadar uzanır. Köklerindeki bakteriler aracılığıyla atmosfer azotunu bağlayarak toprağı zenginleştirir. Çiçekleri bal arıları ve yaban arıları için önemli bir besin kaynağıdır.

Bu geven, birçok akrabasından farklı olarak hayvanlar için zehirli bileşikler içermez ve iyi bir yem bitkisi olarak kabul edilir. Bu nedenle özellikle Kuzey Amerika’da mera ve çayır bitkisi olarak tarıma alınmış, erozyon kontrolü ve bozulmuş alanların iyileştirilmesinde de kullanılmıştır.

Baklagiller familyası, dünyanın en büyük bitki familyalarından biridir ve kelebek biçimli çiçekleri, bileşik yaprakları ve bakla adı verilen meyveleriyle tanınır. Familyanın üyeleri, azot bağlama yetenekleri sayesinde hem doğal ekosistemlerde hem de tarımda büyük önem taşır.