Aslan (Panthera felis asiatica)

Asya aslanı (Panthera leo persica), kedigiller (Felidae) ailesine ait aslanın (Panthera leo) Asya'da yaşayan popülasyonudur. Bir zamanlar Anadolu'da da yaşamış olan bu büyük kedi, bugün doğada yalnızca Hindistan'ın Gujarat eyaletindeki Gir Ormanı ve çevresinde bulunur.

Asya aslanı Afrika aslanlarına çok benzer, ancak erkeklerin yelesi genellikle daha kısa ve seyrektir, bu nedenle kulakları çoğu zaman görülebilir. Karın boyunca uzanan belirgin bir deri kıvrımı Asya aslanlarında sık görülen bir özelliktir. Erkekler dişilerden belirgin biçimde iridir; renk kum sarısından açık kahverengiye kadar değişir.

Asya aslanları kuru yaprak döken ormanlar, çalılıklar ve açık otlaklarda yaşar. Sosyal hayvanlardır; dişiler ve yavruları akraba gruplar hâlinde yaşarken erkekler genellikle ayrı koalisyonlar oluşturur. Başlıca avları geyikler, antiloplar ve yaban domuzudur; yaşam alanlarına yakın bölgelerde evcil hayvanları da avlayabilirler.

Tarihsel olarak Asya aslanı Yunanistan ve Anadolu'dan Orta Doğu ve İran üzerinden Hindistan'a kadar geniş bir alanda yayılış gösteriyordu. Anadolu'da avlanma ve yaşam alanlarının daralması sonucu 19. yüzyılda tükendiği kabul edilir. Gir'deki popülasyon 20. yüzyılın başında çok düşük sayılara inmiş, sıkı koruma sayesinde yeniden artmıştır; ancak tek bir bölgede toplanmış olması salgın hastalık ve doğal afetler karşısında onu hâlâ kırılgan kılar. Aslan, Anadolu kültüründe Hitit dönemi kabartmalarından Selçuklu ve Osmanlı motiflerine kadar önemli bir simge olmuştur. Asya aslanı IUCN Kırmızı Listesi'nde koruma önceliği yüksek popülasyonlar arasında değerlendirilir ve Hindistan'da onun için ikinci bir yaşam alanı oluşturma çalışmaları uzun süredir gündemdedir. Bu büyük kedinin geçmişte Anadolu'daki varlığı, eski yazılı kaynaklar ve sanat eserleri aracılığıyla bilinmektedir.