Arenicola marina (Linnaeus, 1758)

Arenicola marina, kıllı solucanlar (Polychaeta) sınıfının Arenicolidae ailesine ait, Avrupa kıyılarının en tanınmış deniz solucanlarından biridir. İngilizcede "lugworm" olarak bilinen bu tür, gelgit bölgesindeki kumsallarda bıraktığı kıvrımlı kum yığınlarıyla kolayca fark edilir. Linnaeus tarafından 1758 yılında tanımlanmıştır.

Erişkin bireyler genellikle 10–20 cm boyundadır. Vücut kalın, etli ve silindiriktir; kılsız ve şişkin bir ön kısım, dallanmış kırmızı solungaçların bulunduğu orta gövde ve solungaçsız, daha ince bir kuyruk bölgesinden oluşur. Solungaçlar, bu türde orta gövdedeki on üç segmentte yer alır. Renk koyu kahverengiden kırmızımsı ve yeşilimsi tonlara kadar değişir; solungaçların parlak kırmızı rengi kandaki hemoglobinden kaynaklanır.

Tür, kumlu ve çamurlu kumlu tabanlarda J veya U biçimli tüneller açarak yaşar. Tünelin baş ucunda yüzeyde küçük bir çukur, kuyruk ucunda ise sindirilmiş kumdan oluşan kıvrımlı yığın görülür. Solucan, yüzeyden aşağı kayan sedimanı yutarak içindeki organik maddeyi, bakterileri ve küçük canlıları sindirir; tünele pompaladığı su ile hem solunum yapar hem de sedimanı havalandırır. Bu faaliyetiyle kıyı ekosistemlerinde önemli bir "ekosistem mühendisi" sayılır. Üreme döneminde yumurta ve spermler suya ya da tünel içine bırakılır.

Arenicola marina Kuzeydoğu Atlantik kıyılarında, Kuzey Denizi ve Baltık'ta yaygındır. Kıyı kuşları ve balıklar için önemli bir besin kaynağıdır. Bazı ülkelerde olta balıkçılığında yem olarak yoğun biçimde toplanır.

Kıllı solucanlar, halkalı solucanlar şubesinin en kalabalık ve en çeşitli grubunu oluşturur; dünya genelinde on binden fazla türü bilinir. Vücutları tekrarlanan segmentlerden oluşur ve her segmentte kitin yapısında kıllar bulunur. Deniz dibi canlıları arasında hem sayıca hem de ekolojik işlev bakımından en önemli gruplardan biri olarak kabul edilir ve deniz ortamının sağlığını değerlendiren bilimsel çalışmalarda sıklıkla incelenir.