Aporrhais pespelecani (Linnaeus, 1758)

Aporrhais pespelecani, Littorinimorpha takımının Aporrhaidae familyasına ait bir deniz salyangozudur. Türkçede de kullanılan “pelikan ayağı” adı, kabuk ağzının dış dudağının parmak benzeri çıkıntılarla genişleyerek bir kuş ayağını andırmasından gelir. Avrupa denizlerinin en kolay tanınan salyangozlarından biridir.

Kabuk birkaç santimetre uzunlukta, uzun ve sivri bir sarmala sahiptir. Sarmal turları üzerinde boğumlu sırtlar bulunur. Erişkin bireylerde dış dudak genişleyerek genellikle üç ya da dört belirgin parmak benzeri uzantı oluşturur; bu yapı genç bireylerde henüz gelişmemiştir. Renk çoğunlukla kirli beyaz, krem ya da açık kahverengidir; kabuk ağzının içi daha açık ve parlaktır.

Tür çamurlu, kumlu ya da karışık deniz tabanlarında yaşar ve zamanının önemli bir bölümünü yumuşak zemine gömülü olarak geçirir. Tabandaki organik birikintiler, mikroskobik algler ve döküntülerle beslenir; bu nedenle deniz tabanındaki besin döngüsünde rol oynar. Eşeyler ayrıdır; larvalar bir süre planktonda serbest yüzerek yaşar, ardından tabana yerleşir.

Aporrhais pespelecani, Kuzeydoğu Atlantik’ten Akdeniz’e kadar geniş bir alanda yayılış gösterir ve Akdeniz’de yaygın bir türdür. Boş kabukları sıklıkla balıkçı ağlarıyla çıkar ve kıyılarda bulunur; kabuk koleksiyoncuları tarafından ilgi görür. Bazı bölgelerde yenildiği bilinse de ticari önemi sınırlıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.

Littorinimorpha takımı, deniz salyangozlarının en çeşitli gruplarından birini oluşturur ve kıyı kayalıklarından derin deniz tabanlarına kadar çok farklı ortamlarda yaşayan binlerce türü kapsar. Bu takımın üyeleri deniz ekosistemlerinde hem otçul, hem süzerek beslenen hem de avcı canlılar olarak önemli roller üstlenir.