Anemone pavonina

Anemone pavonina, düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasından, Akdeniz bölgesine özgü yumrulu, çok yıllık otsu bir bitkidir. Parlak renkli çiçekleriyle ilkbaharda kırları süsleyen dağ lalesi türlerinden biridir.

Bitki genellikle 20 ile 40 santimetre boya ulaşır ve toprak altında bir yumru taşır. Taban yaprakları parçalı ve dişlidir; çiçek sapının ortasında ya da üst kısmında, çiçeğin altında halka oluşturan daha dar yapraklar bulunur. Çiçekleri tek tek açar ve çoğunlukla kırmızı, pembe ya da mor tonlarında, taç yaprak görünümlü dar ve çok sayıda parçadan oluşur. Kırmızı çiçekli bireylerde çiçeğin merkezinde açık renkli bir halka bulunması yaygındır. Ortada koyu renkli erkek organlar yer alır. Çiçeklenme ilkbaharda gerçekleşir.

Tür, güneşli çayırları, zeytinlikleri, çalılıkların açıklıklarını, taşlı yamaçları ve tarla kenarlarını tercih eder. Kışın ve ilkbaharda yağışlı geçen dönemde büyür, yaz kuraklığını toprak altındaki yumrusu ile geçirir. Çiçekleri polen arayan arılar, böcekler ve diğer tozlayıcılar tarafından ziyaret edilir. Meyveleri tüylü küçük kuru meyvelerdir ve rüzgârla dağılabilir.

Yayılışı Güney Avrupa'nın orta ve doğu Akdeniz kesimlerini, Balkanları ve Ege adalarını kapsar; Batı Anadolu'da da bulunduğu bildirilmektedir. Yakın akrabası Anemone coronaria ile karıştırılabilir. Familyanın diğer üyeleri gibi taze haliyle tahriş edici maddeler içerdiğinden tüketilmemelidir. Gösterişli çiçekleri nedeniyle bahçelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilir ve doğadan yumru toplanması yerel toplulukları olumsuz etkileyebilir.

Düğünçiçeğigiller familyası dünya genelinde iki bin dolayında türü kapsayan, çoğunlukla otsu bitkilerden oluşan bir gruptur. Familyanın üyelerinde çiçek parçaları genellikle serbest ve çok sayıdadır; erkek organlar sarmal düzende dizilir ve meyve yaprakları birbirinden ayrıdır. Bu özellikler familyayı çiçekli bitkiler içinde görece ilkel yapılı gruplardan biri olarak öne çıkarır. Familyada hezaren, akasma, dağ lalesi, çörek otu ve düğünçiçeği gibi tanıdık cinsler yer alır.