Aiptasia diaphana (Rapp, 1829)

Aiptasia diaphana, Anthozoa sınıfının Actiniaria takımına bağlı Aiptasiidae familyasından küçük bir deniz şakayığıdır. Güncel sınıflandırmada Exaiptasia cinsine aktarılmıştır ve bazı kaynaklarda Exaiptasia diaphana (eski adıyla Aiptasia pallida) olarak geçer. Bu tür, mercan ile alg ortak yaşamını incelemek için model organizma olarak bilimsel araştırmalarda yaygın biçimde kullanılır.

Gövdesi ince, uzunca ve yarı saydamdır; genellikle birkaç santimetre boyundadır. Rengi açık kahverengi, sarımsı ya da bej tonlarındadır; bu renk büyük ölçüde dokularında yaşayan tek hücreli alglerden (zooksantel) kaynaklanır. Ağız diskinin çevresinde uzun, ince, uca doğru sivrilen ve çoğu zaman beyazımsı lekeler taşıyan dokunaçlar bulunur.

Tür, sığ ve sakin sularda, kayalar, kabuklar, iskele ayakları ve deniz çayırları üzerinde yaşar; liman ve lagün gibi yapay ya da yarı kapalı ortamlara iyi uyum sağlar. Beslenmesini hem dokunaçlarıyla yakaladığı küçük plankton canlılarından hem de ortak yaşadığı alglerin fotosentezle ürettiği besinlerden sağlar. Tabanından kopan küçük parçalardan yeni bireyler oluşturarak eşeysiz yolla çok hızlı çoğalabilir.

Akdeniz ve Atlantik'in ılık kıyılarında yaygındır ve gemilerle taşınarak birçok bölgeye yayılmıştır. Akvaryumlarda hızla çoğalıp diğer canlıları yakabildiği için zararlı olarak bilinir. Yakıcı hücreleri insanlarda hafif kaşıntı ya da yanmaya yol açabilir, ancak ciddi bir tehlike oluşturmaz.